
Aynı sayfaya giden üç bağlantı üç ayrı şey söyler
Bir metinde şu üç cümlenin geçtiğini düşünün ve üçünün de tamamen aynı URL'ye bağlandığını varsayın:
- Konu hakkında ayrıntılı bilgi için buraya tıklayın.
- Bu konuda Seobaz ayrıntılı bir rehber hazırladı.
- Konunun tamamı anchor text çeşitliliği rehberinde anlatılıyor.
Okuyucu için aradaki fark üslup farkıdır. Bağlantıyı çözümleyen bir arama motoru içinse aradaki fark bilgi farkıdır. Birincisi hedef sayfa hakkında hiçbir şey söylemez, ikincisi sayfanın kime ait olduğunu söyler ama konusunu söylemez, üçüncüsü sayfanın neyi anlattığını söyler. Aynı href, üç ayrı tarif.
Anchor text, Türkçede çapa metni ya da bağlantı metni, işte bu görünen yazıdır: bir bağlantının tıklanabilir kısmında duran kelimeler. Google'ın kendi tanımı sade: bağlantı metni, kullanıcıya ve Google'a bağlantı verdiğiniz sayfa hakkında bir şey anlatan yazıdır. Google bağlantıları hem yeni sayfaları keşfetmek hem de sayfaların ne kadar alakalı olduğuna karar vermek için bir sinyal olarak kullanır, çapa metni de o sinyalin okunabilir yüzüdür.
Bu yüzden çapa metni bir süsleme değil, verdiğiniz her bağlantıya iliştirdiğiniz etikettir. Ve bir sitenin çapa metni profili, aslında o siteye bağlantı veren onlarca farklı insanın o siteyi nasıl tarif ettiğinin toplamıdır.
Google çapa metnini nereden okur?
Bu sorunun cevabı beklenenden dar. Google bir bağlantıyı genellikle yalnızca href özniteliği bulunan bir <a> HTML öğesi olduğunda tarayabilir. Bağlantı gibi davranan ama <a href> yapısı kurmayan diğer biçimler çoğunlukla ayrıştırılmaz. Yani JavaScript ile tıklanabilir hale getirilmiş bir <div> kullanıcı için bağlantı olabilir, tarayıcı için değildir.
Bu temel kuralın üç pratik uzantısı var:
- Görsel bağlantılarda alt metin çapa metni yerine geçer. Bir görseli bağlantı olarak kullanıyorsanız Google,
imgöğesininaltözniteliğini çapa metni olarak kullanır. Boşaltile verilen bir görsel bağlantı, etiketsiz bir bağlantıdır. - Boş bağlantılarda
titleyedeğe geçer.<a>öğesi bir sebeple boşsa Googletitleözniteliğini çapa metni olarak kullanabilir. Bu bir tercih değil, kurtarma davranışıdır. - Çapa metni JavaScript ile yerleştiriliyorsa işlenmiş HTML'de görünmelidir. Google bu durumda URL Denetleme Aracı ile kontrol edilmesini öneriyor.
Buradan çıkan ilk düzeltme çoğu sitede kelime seçiminden önce gelir: çapa metnini iyileştirmeye çalışmadan önce bağlantının teknik olarak okunabilir olduğundan emin olmak gerekir.
Anchor text türleri ve her türün taşıdığı sinyal
Türler, teknik olarak farklı işlenen kategoriler değildir. Google'ın belgelerinde "exact match anchor" diye bir sınıf yoktur. Bu sınıflandırma sektörün, profil analizini konuşulabilir hale getirmek için ürettiği bir dildir. Yararlıdır, çünkü bir çapa metninin ne söylediğini ayırt etmeyi kolaylaştırır. Kural sanıldığında ise zarar verir.
| Tür | Örnek | Hedef sayfa hakkında söylediği | Doğal olarak nerede çıkar |
|---|---|---|---|
| Birebir eşleşme (exact match) | backlink paketleri | Sayfanın konusunu birebir hedef kelimeyle söyler | Nadiren. İnsanlar cümle kurar, kelime listesi yazmaz |
| Kısmi eşleşme (partial match) | uygun fiyatlı backlink çözümleri | Konuyu söyler ama kendi cümlesiyle | Sık. Yazarın konuyu kendi diliyle anması |
| Marka | Seobaz | Sayfanın kime ait olduğunu söyler, konusunu söylemez | Çok sık. Kaynak gösterme refleksi |
| Marka artı konu | Seobaz'ın backlink rehberi | Hem kaynağı hem konuyu söyler | Sık. Editoryal atıfların tipik biçimi |
| Çıplak URL | seobaz.com/blog | Adresi söyler, insan diliyle hiçbir şey söylemez | Sık. Forum, kaynakça, otomatik alıntı |
| Jenerik | buraya tıklayın, daha fazlası | Hiçbir şey söylemez | Çok sık. Arayüz ve gezinme metinleri |
| Betimleyici cümle | çapa metninin neden bağlam taşıdığını anlatan bölümde | Sayfanın hangi sorusuna gidildiğini söyler | Sık. İçerik içi doğal atıflar |
| Görsel alt metni | alt="backlink profili dağılım şeması" | Görselin ve hedefin konusunu söyler | Orta. Şema ve grafik atıfları |
Tabloyu tersinden okumak daha öğreticidir. Sağdaki sütun, hangi türün bir sitede neden bol çıktığını açıklıyor. Marka çapa metni bol çıkıyorsa sebebi teknik değil sosyaldir: insanlar sizi adınızla anmıştır. Bu ayrım, birazdan gelecek bölümün tamamının temelidir.
Google'ın iyi çapa metni tarifi ve tek cümlelik testi
Google'ın resmi tavsiyesi net ve dar kapsamlı: iyi çapa metni açıklayıcı, makul ölçüde kısa ve hem bulunduğu sayfayla hem bağlantı verdiği sayfayla ilgilidir. Bağlantıya bağlam kazandırır ve okuyucuda doğru beklentiyi kurar.
Aynı belgede kötü örnekler de sayılıyor ve hepsi aynı kusuru paylaşıyor: fazla jenerik olmak. "Buraya tıklayın", "daha fazlasını okuyun", "web sitemiz", "bir yazımız var" kalıpları bağlantının nereye gittiği hakkında hiçbir şey taşımaz.
Google aynı yerde çok pratik bir test veriyor: yalnızca çapa metnini, bağlamından kopararak okuyun ve tek başına anlamlı olacak kadar spesifik olup olmadığına bakın. Bu test, yazarken uygulanabilecek en ucuz kalite kontrolüdür ve yüzde hesabı gerektirmez.
Tarifin bir ayrıntısı çoğu zaman gözden kaçıyor: çapa metninin yalnızca gittiği sayfayla değil, bulunduğu sayfayla da ilgili olması isteniyor. Yani bir bağlantı metni tek başına değil, içinde durduğu cümleyle birlikte değerlendiriliyor. Bunun ötesinde "bağlantının çevresindeki metin şu kadar ağırlık taşır" biçiminde ölçülebilir bir katsayı resmi kaynaklarda yer almıyor. Bağlamın önemli olduğu söyleniyor, ne kadar önemli olduğu söylenmiyor. Aradaki fark, bu konudaki iddiaların çoğunun nerede bittiğini de gösteriyor.
Yüzde reçeteleri neden kural değil?
Bu konuda en çok dolaşan cümleler sayısaldır: profilin yüzde 80'i marka olmalı, birebir eşleşme yüzde 5'i geçmemeli, çıplak URL yüzde 10 ila 15 bandında durmalı. Bu rakamlar kesin ve uygulanabilir göründükleri için hızla yayılır.
Google'ın yayımladığı hiçbir resmi belgede çapa metni profili için hedeflenecek bir tür dağılım yüzdesi yer almaz. Ne bağlantı en iyi uygulamaları belgesinde, ne spam politikalarında, ne de başlangıç rehberinde böyle bir eşik geçer. Resmi tarafta olan şey, tek tek bağlantıların okunabilirliğine dair niteliksel bir tavsiyedir.
Peki rakamlar nereden geliyor? İki yerden. Birincisi, güçlü sitelerin bağlantı profillerinin taranıp tür oranlarının ortalanmasından. İkincisi, rakip profillerinin taklit edilmesinden. İkisi de gözlemdir, ikisi de tanımlayıcıdır ve ikisi de aynı mantık hatasını içerir.
Hatayı görmek için tabloya dönmek yeterli. Çok sayıda marka çapa metni olan bir site, bu profile "marka çapa metni ürettiği için" sahip değildir. İnsanlar o siteyi adıyla andıkları için o profil oluşmuştur. Yani yüzde 80 marka oranı, o sitede bir uygulama değil, tanınırlığın sonucudur. Ölçüyü hedefe çevirdiğinizde sonucu üretmeye çalışmış olursunuz, sebebi değil. Satın aldığınız yerleşimlerde markanızı seksen kere yazmak, markanızı seksen kişinin kendiliğinden yazması ile aynı şey değildir ve aynı sinyali üretmez.
İkinci sorun, oranın konuya duyarsız olmasıdır. Bir e-ticaret sitesinin ürün adıyla anılması doğaldır, bir haber kaynağının çıplak URL ile alıntılanması doğaldır, bir dokümantasyon sitesinin betimleyici cümlelerle anılması doğaldır. Aynı yüzdeyi üçüne birden dayatmak, üçünün de doğal profilini bozmak anlamına gelir. Nişin gerçek profilini gözlemlemek, evrensel bir orana uymaya çalışmaktan hem daha doğru hem daha kolaydır.
Bu, dağılıma hiç bakılmayacağı anlamına gelmiyor. Dağılım iyi bir teşhis aracıdır. Kötü bir hedeftir. Aradaki farkı en iyi, riskin gerçekte nerede tanımlandığı gösteriyor.
Google'ın kural olarak yazdığı şey nerede duruyor?
Spam politikalarında bağlantı spamı, sıralamaları manipüle etmek amacıyla bir siteye ya da siteden bağlantı oluşturma pratiği olarak tanımlanıyor. Listelenen örnekler arasında çapa metni doğrudan geçiyor ve geçtiği cümle önemli: ödeme alınarak yayımlanan advertoryal ve yerel reklam içerikleri, sıralama kredisi aktaran bağlantılar içeriyorsa ya da başka sitelerde dağıtılan makale, misafir yazı ve basın bültenlerinde optimize edilmiş çapa metni taşıyan bağlantılar barındırıyorsa politika ihlali sayılıyor. Google bunu somutlaştırmak için, bir metnin içine "düğün", "en iyi yüzük", "çiçek" ve "gelinlik" gibi ifadelerin bağlantı olarak serpiştirildiği bir örnek veriyor. Widget'lara gömülüp çok sayıda siteye dağıtılan anahtar kelime yüklü bağlantılar da aynı başlıkta.
Dikkat edilmesi gereken nokta şu: politikanın tanımladığı değişken yüzde değil, yerleşimin niteliği ve amacı. Bir bağlantının satın alınmış bir yazıda mı yoksa editoryal bir atıfta mı durduğu, sıralama kredisi aktarıp aktarmadığı, dağıtılmış bir şablonun parçası olup olmadığı. Çapa metni burada tek başına suç unsuru değil, satın alınmış yerleşimin amacını ele veren bir işaret olarak geçiyor.
Bunun doğrudan pratik sonucu var. Ödeme yapılmış bir yerleşimde çapa metnini markaya çevirmek yerleşimi politikaya uygun hale getirmez. Uygun hale getiren şey, bağlantının rel="sponsored" ile işaretlenmesidir. Google reklam ve ücretli yerleşimler için bu değeri öneriyor; kullanıcı üretimi içerikte rel="ugc" öneriliyor; nofollow hâlâ kabul edilebilir bir işaretleme ama ücretli yerleşimlerde sponsored tercih ediliyor. Hangi bağlantının nereden geldiğini doğru işaretlemek, çapa metni oranı ayarlamaktan daha belirleyici bir iştir. Yerleşimlerin nereden alındığı meselesi bir backlinki gerçekten kaliteli yapan ölçütler tarafında ayrıca ele alınıyor.
Ceza değil değersizleştirme
Yüzde reçetelerinin arkasındaki motivasyon genellikle korkudur: eşiği aşarsam ceza yerim. Bu korku, mekanizmanın eski halinden kalma.
Google bugün bağlantı spamıyla mücadelede SpamBrain adını verdiği yapay zeka temelli spam önleme sistemini kullandığını açıkça duyurdu. Duyurunun anahtar ifadesi "etkisizleştirmek": doğal olmayan bağlantıların arama sonuçları üzerindeki etkisi ortadan kaldırılıyor. Sistem hem bağlantı satın alan siteleri hem de dışarıya bağlantı geçirmek amacıyla kullanılan siteleri tespit edebiliyor ve bu bağlantıların aktardığı kredi kayboluyor.
Bu ayrım stratejiyi değiştirir. Yaygın senaryo artık "eşiği aştım ve cezalandırıldım" değil, "bağlantı hiç sayılmadı". Yani manipülatif bir yerleşimin başına gelen şey çoğunlukla bir düşüş değil, bir hiçliktir: para harcanır, bağlantı yayına girer, profil raporunda görünür ve hiçbir şey olmaz.
Yüzde reçetesi bu başarısızlık biçimine karşı hiçbir koruma sağlamaz. Çünkü sorun çapa metninin ne yazdığı değil, bağlantının nasıl elde edildiğidir. Editoryal olarak kazanılmış bir bağlantıda çapa metni oranı zaten sorun değildir. Manipülasyon amacıyla kurulmuş bir bağlantıda ise çapa metnini markaya çevirmek onu değerli yapmaz, yalnızca daha az göze batan bir şekilde değersiz yapar. Bağlantının nasıl kazanıldığı konusu backlink kavramının temellerini anlatan yazıda ayrıntılı duruyor.
Doğal çeşitlilik gerçekte nasıl oluşur?
Doğal bir çapa metni profilinin ayırt edici özelliği tür oranları değil, çok yazarlılıktır. Bir sayfaya on farklı insan bağlantı verdiğinde on farklı ifade ortaya çıkar, çünkü herkes konuyu kendi cümlesiyle anar. Kimi markanızı yazar, kimi başlığı kopyalar, kimi URL'yi yapıştırır, kimi "şu araştırmaya göre" der, kimi de sizin hiç hedeflemediğiniz bir ifadeyi kullanır.
Yapay bir profilin ayırt edici özelliği bunun tersidir: tek elden yazılmış olmak. Aynı kalıbın tekrarı, düzenli aralıklarla dağılmış tür oranları, hepsi aynı üç kelimeye dönen varyasyonlar. Bir profilin sahte görünmesinin sebebi genellikle "birebir eşleşme oranının yüksek olması" değil, tüm profilin tek bir kişinin kelime listesinden çıkmış gibi durmasıdır.
Bunun sonucu rahatlatıcı: kazanılmış bağlantılarda çapa metnini zaten kontrol edemezsiniz ve etmek de zorunda değilsiniz. Çeşitlilik, çeşitli kaynaklardan bağlantı kazanmanın yan ürünüdür. Kontrol edebildiğiniz alanlar dardır ve o dar alanda yapılacak iş nettir: yerleşimi doğru işaretlemek, çapa metnini okunabilir yazmak ve aynı ifadeyi seri halde tekrar etmemek. Planlı yerleşim tarafında bu disiplini kurmak isteyen ekipler için backlink paketleri sayfasındaki çalışma modeli bu çerçeveye göre kurgulanmıştır.
İç bağlantılarda kontrol tamamen sizde
Çapa metni tartışmasının en verimli kısmı, en az konuşulan kısmıdır. Kendi siteniz içindeki bağlantılarda çapa metnini yüzde yüz siz belirlersiniz. Burada tahmin, oran ve risk hesabı yoktur; yalnızca yazma disiplini vardır.
İç bağlantılarda Google'ın tarifi doğrudan uygulanabilir. Menü ve gezinme bağlantıları kısa ve tutarlı olur, içerik içi bağlantılar ise hedef sayfanın hangi sorusuna gidildiğini söyler. "Detaylı bilgi" yerine "teknik SEO denetiminde kontrol edilen başlıklar" yazmak, aynı bağlantıyı bilgi taşır hale getirir.
İçeride yapılan iki tipik hata var. Birincisi, aynı hedef sayfaya sitenin her yerinden birebir aynı anahtar kelimeyle bağlanmak. Bu, okuyucu için tekdüzedir ve o sayfayı tek bir kelimeye sıkıştırır. İkincisi, farklı sayfalara aynı çapa metnini vermek. Bu daha zararlıdır, çünkü iki sayfanın hangisinin o tarife karşılık geldiği belirsizleşir. İkisi de bir ceza meselesi değil, kendi elinizle yarattığınız bir belirsizlik meselesidir.
Profilinizi yüzdeye bakmadan okuma yöntemi
Dağılım tablosuna bakmak yerine dört soru sormak daha çok bilgi verir. Bunları sırayla uygulayabilirsiniz:
- Bağlamdan kopuk okuma. Çapa metinlerini listeleyip tek tek okuyun. Hangi sayfaya gittiğini anlayamadıklarınız, düzeltilecek olanlardır. Google'ın kendi testi budur ve iç bağlantılarda doğrudan uygulanır.
- Tekrar testi. Aynı ifadeyi kaç farklı kaynak kullanmış? Aynı cümlenin çok sayıda farklı sitede tekrar etmesi, dağıtılmış bir şablonun ya da tek elden yürütülmüş bir kampanyanın işaretidir. Burada bakılan şey oran değil, tekrarın kendisidir.
- Kaynak türü testi. Bağlantının geldiği yerleşimin niteliğine bakın: editoryal atıf mı, ücretli yazı mı, dağıtılmış bülten mi, kullanıcı yorumu mu. Politikanın tanımladığı değişken burasıdır ve ücretli olanların doğru işaretlenmiş olması gerekir.
- Yazar testi. Tüm listeye bakıp şunu sorun: bu ifadeleri farklı insanlar mı yazmış görünüyor, yoksa tek bir kelime listesinden mi çıkmış? Cevap ikinciyse sorun dağılımda değil, bağlantı kazanma yönteminde demektir.
Bu dört soru, bir oran tablosunun asla veremeyeceği bir şeyi verir: hangi düzeltmenin sizin elinizde olduğunu. Yüzdeyi düzeltemezsiniz, çünkü onu size bağlantı veren insanlar belirler. Okunabilirliği, işaretlemeyi ve tekrarı düzeltebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Satın alınan bir yazıda marka çapa metni kullanmak riski ortadan kaldırır mı?
Hayır. Spam politikalarında tanımlanan sorun, sıralama kredisi aktaran ücretli yerleşimin kendisidir; çapa metni bu yerleşimin amacını gösteren bir işarettir. Marka ifadesi kullanmak yerleşimi editoryal hale getirmez. Uyumlu çözüm, bağlantının rel="sponsored" ile işaretlenmesidir.
Aynı çapa metnini birden fazla sayfaya vermek sorun yaratır mı?
Ceza anlamında bir sorun değildir, netlik anlamında sorundur. Aynı tarifi iki farklı sayfaya bağladığınızda o tarife hangi sayfanın karşılık geldiği belirsizleşir. İç bağlantılarda bu tamamen sizin kontrolünüzde olduğu için, her önemli sayfaya kendi ayırt edici tarifini vermek en temiz çözümdür.
Geçmişte kurulmuş birebir eşleşme çapa metinlerini temizlemek gerekir mi?
Otomatik bir gereklilik değildir. Bağlantı spamına yönelik güncel yaklaşım, doğal olmayan bağlantıların etkisini ortadan kaldırmak yönünde olduğu için, manipülatif yerleşimlerin aktardığı kredi büyük ölçüde zaten sayılmıyor olabilir. Reddetme aracı geniş bir temizlik süpürgesi değil, dar ve dikkatli kullanılan bir araçtır. Önce bağlantıların nereden geldiğine bakılır, listenin tamamı oran hedefiyle silinmez.
Çapa metni JavaScript ile ekleniyorsa Google onu görür mü?
Görmesi işlenmiş HTML'de bulunmasına bağlıdır. Google, çapa metnini JavaScript ile yerleştiren sayfalarda URL Denetleme Aracı ile metnin işlenmiş HTML içinde göründüğünün doğrulanmasını öneriyor. Ayrıca bağlantının href özniteliği bulunan bir <a> öğesi olması gerekir; tıklanabilir yapılmış diğer öğeler genellikle bağlantı olarak ayrıştırılmaz.



