Web'in çalışma biçimi tek bir hareketin üzerine kuruludur: bir sayfa, okuru başka bir sayfaya gönderir. Bir yazar kaynağını gösterirken, bir haber sitesi bahsettiği kuruma yol verirken, bir forum kullanıcısı işine yarayan rehberi paylaşırken hep aynı şey olur. Backlink, bu geçişin size doğru olanıdır: başka bir alan adındaki sayfadan sizin sayfanıza verilmiş bağlantı. Kendi sitenizin sayfaları arasında kurduğunuz bağlantılar iç bağlantı sayılır, backlink dışarıdan gelir.
Türkçede geri bağlantı ve dış bağlantı da denir, İngilizce kaynaklarda inbound link olarak geçer, hepsi aynı şeyi anlatır. Bağlantıyı veren tarafın gözünden bakıldığında ise aynı bağlantı giden bağlantıdır. Teknik tarafta küçük ama belirleyici bir koşul var: Google, bir bağlantıyı yalnızca href özelliği taşıyan bir <a> öğesi olduğunda tarayabildiğini söyler ve komut dosyası olaylarıyla bağlantı gibi davranan öğeleri genellikle bağlantı olarak ayrıştırmaz. Yani bir sayfada "bağlantı verildi" denen şeyin bir kısmı arama motoru tarafında hiç bağlantı sayılmaz.
Backlink Google için ne işe yarar?
Bağlantının arama motoru tarafındaki karşılığı tek bir şey değil, iki ayrı işlevdir. Google kendi rehberinde bağlantıları hem sayfaların alaka düzeyini belirlemek hem de taranacak yeni sayfaları bulmak için sinyal olarak kullandığını yazar.
Birinci işlev keşiftir. Tarayıcı, bildiği bir sayfadaki bağlantıları izleyerek henüz görmediği adreslere ulaşır. Hiç bağlantı almamış ve site haritasında da yer almayan bir sayfanın bulunma yolu bu yüzden daralır.
İkinci işlev bağlamdır ve asıl karıştırılan yer burasıdır. Bağlantı metni, yani bağlantının görünen yazısı, hem kullanıcıya hem Google'a hedef sayfayla ilgili bir şey bildirir. Google'ın rehberi bağlantının önündeki ve sonrasındaki kelimelerin de önemli olduğunu, cümlenin tamamına dikkat edilmesi gerektiğini söyler. Aynı rehber, bağlantı metnine ilgili her anahtar kelimeyi ekleme dürtüsüne karşı açıkça uyarır, çünkü anahtar kelime doldurma spam politikalarının ihlalidir.
Pratik sonuç şudur: bağlantı, tek başına sıralamayı yukarı taşıyan bir düğme değil, sayfanızın hangi konuda ve kimin yanında anıldığını anlatan bir bağlam parçasıdır. "Kaç bağlantım var" sorusu bu nedenle "bu bağlantı beni ne olarak tanıtıyor" sorusundan daha az bilgi taşır.
Backlink çeşitleri nelerdir?
Bağlantılar üç ayrı ölçüte göre sınıflanır ve bu üç ayrım birbirinin yerine geçmez. Bir bağlantı aynı anda hem sponsorlu hem içerik içi hem de görsel bağlantı olabilir.
Taşıdığı etikete göre
Bir bağlantıya rel özelliği eklenerek yayıncı o bağlantıyla ilişkisini beyan eder. Hiçbir etiket taşımayan normal bağlantı yaygın kullanımda dofollow diye anılır, ancak bu Google'ın tanımladığı bir değer değildir, sadece işaretlenmemiş bağlantının adıdır.
| Değer | Google'ın önerdiği kullanım |
|---|---|
rel="sponsored" | Reklam veya ücretli yerleşim olan bağlantılar |
rel="ugc" | Yorum ve forum gönderisi gibi kullanıcıların ürettiği içerikteki bağlantılar |
rel="nofollow" | Diğer değerler uymadığında ve sitenin bağlantı verilen sayfayla ilişkilendirilmesi istenmediğinde |
Google, ücretli bağlantılar için önceden nofollow önerdiğini, bunun hâlâ kabul edilebilir bir işaretleme olduğunu ancak sponsored değerinin tercih edildiğini belirtir. Değerler birlikte de yazılabilir; kullanıcı yorumundaki bir bağlantı için rel="ugc nofollow" geçerli bir kullanımdır.
Elde ediliş biçimine göre
Kazanılmış bağlantı, yayıncının kendi editoryal kararıyla verdiği bağlantıdır. Kendi eklediğiniz bağlantı, dizin kaydı, profil sayfası veya yorum alanı gibi doldurma yetkisinin sizde olduğu yerlerden gelir. Ödenmiş bağlantı ise para, ürün veya hizmet karşılığında alınır. Üçü tarayıcıda aynı görünür ama değerlendirme açısından aynı anlama gelmez, çünkü yalnızca ilkinde bağlantıyı veren taraf bir seçim yapmıştır.
Sayfadaki yerine göre
İçeriğin içinde, konuyu anlatan bir cümlenin parçası olarak verilen bağlantı ile sitenin altbilgisine veya şablonuna yerleştirilip her sayfada tekrarlanan bağlantı farklı şeylerdir. Google'ın bağlantı spam örnekleri arasında çeşitli sitelerin altbilgilerinde veya şablonlarında yaygın olarak dağıtılan bağlantılar açıkça sayılır. Görsel üzerinden verilen bağlantılarda ise görselin alternatif metni bağlantı metni yerine geçer, bu yüzden boş alternatif metin bağlantıyı bağlamsız bırakır.
Hangi backlink değerli sayılır?
Değer sorusunun kısa cevabı sayıda değil örtüşmededir. Bir bağlantı, sizi konuyla ilgili gerçek bir bağlama yerleştirdiğinde iş görür.
Bunu belirleyen birkaç soru var. Kaynağın konusu sizinkiyle ilgili mi, yoksa bağlantı hiçbir bağlamı olmayan bir sayfaya mı düşmüş? Kaynak sayfa gerçekten okunuyor mu, yani kendi arama görünürlüğü ve ziyaretçisi var mı? Bağlantı yazının içinde, onu açıklayan bir cümlenin parçası olarak mı duruyor, yoksa metnin sonuna iliştirilmiş mi? Bağlantı metni hedef sayfanın ne olduğunu söylüyor mu, yoksa zorlama bir kalıp mı?
Bir ayrım daha var ve raporlarda sık gözden kaçar: yüz bağlantı ile yüz farklı siteden gelen bağlantı aynı tabloyu üretmez. Aynı alan adından gelen ikinci ve üçüncü bağlantı, ilkinin getirdiği yeni kaynağı tekrar getirmez. Bu ölçütlerin tek tek nasıl kontrol edildiği ve bir kaynağın hangi durumda elenmesi gerektiği kaliteli backlink nedir yazısında ayrıntılandırılıyor.
Backlink nasıl kazanılır?
Yöntemlerin hepsi aynı işi yapmaz. Bazısı bağlantının içeriğini ve zamanını size bırakır, bazısı kararı tamamen karşı tarafa verir. Aradaki fark, ölçek ile risk arasındaki dengeyi belirler.
| Yöntem | Nasıl işler | Kontrol | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|---|
| Gerçek iş ilişkileri | Tedarikçi, bayi, dernek üyeliği ve iş ortağı sayfalarındaki listelemeler | Yüksek | Ölçeği sınırlıdır, ilişki bittiğinde bağlantı düşebilir |
| Dijital PR ve basın bülteni | Haber değeri taşıyan bir açıklama ya da veri yayıncılara ulaştırılır | Orta | Bültenlerde optimize edilmiş bağlantı metni Google'ın spam örnekleri arasındadır |
| Misafir yazarlık | Sektör yayınına içerik yazılır | Orta | Ölçekli ve yalnız bağlantı için yapılan üretime döndüğünde politika ihlali kapsamına girer |
| Bağlantı çeken varlık | Özgün veri, hesaplama aracı, saha testi veya kapsamlı rehber üretilir | Düşük | Yatırım öndedir, sonuç zamana yayılır |
| Bağlantısız bahsin dönüştürülmesi | Markanın adının geçtiği ama bağlantı verilmeyen içerikler bulunup yayıncıdan bağlantı istenir | Düşük | Mevcut bahis sayısı kadar sınırlıdır |
| Kırık bağlantı onarımı | Artık çalışmayan bir kaynağa verilmiş bağlantılar bulunup yerine güncel içerik önerilir | Düşük | Yerine geçecek içeriğin gerçek karşılığı olmalıdır |
| Dizin ve kurum kayıtları | İşletme rehberleri, meslek odaları ve resmi kayıtlar | Yüksek | Düşük kaliteli dizinler Google'ın spam örnekleri arasındadır |
| Sponsorlu içerik ve tanıtım yazısı | Yayıncıya ödeme yapılarak içerik yayımlanır | Yüksek | Reklam ilişkisi sponsored veya nofollow ile işaretlenmelidir |
Bu yöntemleri tek tek denemek ile bir yayın takvimine bağlamak farklı işlerdir. Kaynak seçimi, sıra ve süreklilik bir plana bağlandığında sonuç değişir; süreci dışarıdan yürütmek isteyen işletmeler için backlink paketleri sayfasındaki çalışma biçimi bu planın nasıl kurulduğunu gösterir.
Backlink satın almak politika ihlali mi?
Bu sorunun cevabı çoğu yerde yarım veriliyor. Google'ın bağlantı spam politikası, sıralama için bağlantı alıp satmayı ihlal örneklerinin başında sayar. Kapsam yalnız para da değildir: ürün veya hizmet karşılığında sağlanan bağlantılar, hakkında yazı yazıp bağlantı eklemesi için birine ürün göndermek ve sıralama kredisini engellemeyen metin reklamlar aynı listede yer alır.
Aynı politika metninin devamında Google şunu da açıkça söyler: reklam ve sponsorluk amacıyla bağlantı alıp satmak web ekonomisinin sıradan bir parçasıdır ve bu bağlantılar rel="nofollow" ya da rel="sponsored" değeriyle nitelendiği sürece politikaları ihlal etmez.
Ayrım çizgisi paranın kendisi değil, bağlantının nasıl sunulduğudur. Ödenmiş bir yerleşimi editoryal tavsiye gibi gösterip sıralama kredisi taşıtmak ihlaldir, aynı yerleşimi işaretleyerek yayımlamak reklamdır. Bültenlerde, misafir yayınlarda ve başka sayfalarda dağıtılan makalelerde optimize edilmiş bağlantı metni kullanmak da bu yüzden politika metninde ayrıca örneklenir.
Sonucu iki ayrı katman belirler. Google'ın SpamBrain adlı yapay zeka temelli spam önleme sistemi, hem spam bağlantı üreten siteleri hem de başka sitelere spam bağlantı geçirmek için kurulmuş siteleri tespit edecek biçimde eğitildi ve Google bu eğitimin ardından bir önceki bağlantı spam güncellemesine kıyasla 50 kat daha fazla bağlantı spam sitesi tespit ettiğini bildirdi. İkinci katman insan tarafıdır: ihlalde bulunduğu tespit edilen içerik manuel işleme tabi tutulabilir. Bir bağlantının hesaba katılmaması ile sitenin manuel işlem alması aynı şey değildir ve ayrı ayrı değerlendirilir.
Backlink profili nasıl ölçülür?
Ölçüm iki soruyla başlar: kimler bağlantı veriyor ve bu bağlantılar neye benziyor?
İlk ayrım toplam bağlantı sayısı ile yönlendiren alan adı sayısı arasındadır. Bir sitenin size bin bağlantı vermesi, bin sitenin bağlantı vermesiyle aynı tabloyu üretmez; profilin genişliğini alan adı sayısı gösterir. İkinci bakış bağlantı metinlerinin dağılımıdır, çünkü tek bir kalıbın etrafında toplanmış metinler doğal bir dağılıma benzemez. Üçüncüsü kazanım hızıdır; uzun süre hareketsiz kalan bir profildeki ani yığılmanın açıklanabilir bir nedeni olmalıdır.
Kendi sitenizin verisi için birinci taraf kaynak Search Console'un bağlantılar raporudur. Dışarıdan bakmak, örneğin bir kaynağı yayın öncesi değerlendirmek gerektiğinde üçüncü taraf araçlar devreye girer ve burada sık yapılan bir hata var: DA, PA ve DR gibi otorite skorları arama motorunun ölçüsü değildir. Her biri, o aracın kendi bağlantı dizinine ve kendi modeline dayanan bir tahmindir, bu yüzden aynı site için farklı araçlar farklı sayı üretir. Skorları kaynakları birbiriyle karşılaştırmak için kullanmak makul, mutlak bir kalite belgesi saymak yanıltıcıdır. Tekil sorgulama için DA PA sorgulama aracı kullanılabilir.
Hangi backlinkler zarar verir?
Zarar üç ayrı yerden gelir ve üçünün çözümü farklıdır.
Birincisi kendi kararınızla kurduğunuz yapılardır. Google'ın politika metni bunları tek tek örnekler: otomatik program veya hizmetlerle bağlantı üretmek, aşırı bağlantı takası, düşük kaliteli dizin ve yer imi bağlantıları, çeşitli sitelere dağıtılan widget'lara gömülü bağlantılar, imzasında optimize edilmiş bağlantı bulunan forum yorumları ve esasen bağlantı elde etmek için üretilmiş düşük değerli içerikler.
İkincisi sizin siteniz üzerinden yapılan saldırıdır. Bir güvenlik açığından girilip sayfalarınıza gizli bağlantılar yerleştirilebilir; bu bağlantılar çoğunlukla ziyaretçiye görünmez ve sitenin kendisi başkasının bağlantı kaynağına dönüşür. Belirtilerin nasıl fark edildiği ve temizliğin nasıl yapıldığı hacklink nedir yazısında ele alınıyor.
Üçüncüsü dışarıdan gelen ve sizin kurmadığınız bağlantılardır. Kaynağını bilmediğiniz spam bağlantılar hemen her profilde bir miktar bulunur ve hepsi müdahale gerektirmez. Hangi durumda gerçekten inceleme ve reddetme dosyası gerektiği ayrı bir değerlendirmedir; süreç toxic link analizi ve disavow dosyası yazısında adım adım anlatılıyor.
Yapay zeka aramalarında backlinkin yeri ne?
Burada iki düzlemi ayırmak gerekir. Klasik arama tarafında bağlantının bir sinyal olduğunu Google kendi rehberinde yazar. Yapay zeka üretimi cevaplarda kaynak seçimi ise farklı bir mekanizmadır ve eldeki veri henüz nedensel değil, ilişkiseldir.
Ahrefs'in yaklaşık 75 bin markayı kapsayan çalışmasında yapay zeka görünürlüğü ile backlink arasındaki korelasyon 0,218 çıktı, yani zayıf. Aynı veri setinde web üzerindeki marka bahsi 0,664, YouTube görünürlüğü 0,737 ile daha güçlü ilişki gösterdi. Bu bir korelasyondur, hangi değişkenin diğerini ürettiğini söylemez ve tek bir sağlayıcının veri setinden gelir. Bulguyu "backlink artık işe yaramıyor" diye okumak da hatalı olur, çünkü ölçülen şey klasik sıralama değil yapay zeka cevaplarındaki görünürlüktür.
İkinci veri noktası aynı yöne işaret ediyor. Muck Rack'in 25 milyondan fazla atıfı incelediği analizde atıfların yaklaşık yüzde 84'ü markanın kendi yayınları dışındaki kaynaklardan geliyordu. Yani cevapları besleyen sayfa çoğunlukla markanın kendi sitesi değil, başkasının yazdığı sayfa oluyor.
İkisini birleştirince makul bir okuma çıkıyor: bağlantıyı kazanmak için yapılan iş, yani üçüncü taraf bir yayında gerçekten anılmayı sağlamak, iki yüzeyi birden besliyor. Bağlantının kendisi yapay zeka tarafında güçlü bir açıklayıcı değişken gibi görünmüyor, ama o bağlantıyı doğuran bahis görünüyor. Hedefini yalnızca bağlantı sayısına kilitleyen bir çalışma, ikinci yüzeyi kendi eliyle boş bırakır.
Backlink çalışmasına nereden başlanır?
Sıra çoğu projede tersten kurulur. Bağlantı zayıf bir sayfayı iyi sayfa yapmaz, var olan bir sayfanın görünürlüğünü artırır. İlk adım bu yüzden kaynak bulmak değil, bağlanmaya değer bir sayfanın olduğundan emin olmaktır.
Sonrası şu sırayla ilerler: hedef sayfanın taranabilir ve dizine eklenebilir durumda olduğunu doğrulamak, mevcut profili yönlendiren alan adı düzeyinde ölçmek, aynı sorguda görünen sayfaların hangi tür kaynaklardan bağlantı aldığına bakmak, ulaşılabilir kaynakları konu ilgisine göre sıralamak ve bunları bir takvime bağlamak.
Ölçüm tarafında da tek sayıya bakılmaz. Bağlantı sayısındaki artışın kendisi bir sonuç değildir; anlamlı olan, bağlantı verilen sayfanın hedef sorgularda gösterim ve konum tarafında hareket edip etmediğidir.
Sık Sorulan Sorular
Bir sitenin kaç backlinke ihtiyacı var?
Herkes için geçerli bir sayı yok, çünkü ihtiyaç sorguya göre değişir. Anlamlı soru "kaç bağlantı" değil, "bu sorguda ilk sayfada duran sayfalar kaç farklı alan adından bağlantı almış" sorusudur. Rekabetin düşük olduğu bir sorguda birkaç ilgili kaynak fark yaratabilirken yoğun rekabetli bir sorguda aynı sayı hiçbir şey değiştirmez. Sabit bir hedef sayı belirlemek çoğu zaman zarar verir, çünkü o sayıya yetişmek için kaynak kalitesini düşürmeye zorlar.
Backlink etkisi ne kadar sürede görülür?
Garantili bir takvim yoktur ve net süre veren her rakam tahmindir. Bir bağlantının hesaba katılabilmesi için önce kaynak sayfanın taranması ve işlenmesi gerekir; bu süre o sayfanın ne sıklıkta tarandığına göre değişir. Ardından etkinin görünüp görünmemesi sorgunun rekabetine ve hedef sayfanın kendi durumuna bağlıdır. Tek bir bağlantının payını ayrıştırmak da genelde mümkün olmaz, çünkü aynı dönemde site üzerinde başka değişiklikler de olur.
İç bağlantılar backlink sayılır mı?
Hayır. Backlink başka bir alan adından gelir, kendi sayfalarınız arasındaki bağlantılar iç bağlantıdır. Bu, iç bağlantıların önemsiz olduğu anlamına gelmez: Google'ın rehberi iç bağlantı metnine dikkat etmenin hem kullanıcıların hem de arama motorunun siteyi anlamasına yardım ettiğini söyler ve önem verdiğiniz her sayfaya sitenizin içinden bağlantı verilmesini önerir. İkisi farklı iş yapar; iç bağlantı sitenin kendi yapısını anlatır, backlink dışarıdan bir referans getirir.
