AEO ajansı nedir?
AEO ajansı, bir markanın içeriğini arama ve yapay zeka sistemlerinin doğrudan cevap ürettiği yüzeylerde kaynak olarak kullanılabilir hale getirmeye çalışan ajanstır. Buradaki yüzeyler öne çıkan snippet kutusu, "kullanıcılar bunları da sordu" listesi, sesli asistan yanıtları ve yapay zeka özetleridir. Ortak nokta hepsinde aynıdır: kullanıcı bir sonuç listesi değil, hazır bir cevap görür ve o cevabın altında birkaç kaynak anılır.
AEO, Answer Engine Optimization yani cevap motoru optimizasyonu kısaltmasıdır. Kavramın kendisini ayrı ele aldığımız AEO nedir yazısından farklı olarak burada soru şu: bu işi bir ajanstan satın aldığınızda tam olarak ne almış oluyorsunuz? Terimin kökeni bu sorunun cevabını etkiliyor. GEO'nun 2023'te yayımlanan akademik bir çalışmaya dayanan tanımlı bir kaynağı var; AEO'nun karşılaştırılabilir bir kanonik kaynağı yok. Etiket, öne çıkan snippet ve sesli asistan çalışmalarını adlandırmak için sektörün kendi içinde yayıldı. Bu yüzden "AEO ajansı" tabelası, arkasındaki hizmetin ne olduğunu tek başına söylemez.
Türkçe aramada AEO kısaltması ne anlama geliyor?
Türkçe arama verisinde AEO kısaltması ağırlıklı olarak pazarlamayla ilgili değil. Semrush'ın Türkiye veritabanında aeo terimi ayda 33.100 arama alıyor, ancak bu hacmin büyük kısmı iki farklı anlama ait. Birincisi Ankara Eczacı Odası: aeo nöbet ve aeo ilan aramalarının her biri ayda 1.600, aeo ilan panosu 390, aeo nöbetçi eczane 320 arama görüyor. İkincisi gümrükteki yetkilendirilmiş yükümlü statüsü, yani Authorized Economic Operator; aeo belgesi ve aeo sertifikası aramaları bu kümede.
Ticari tarafta ise ölçülebilir talep yok. "AEO ajansı", "AEO hizmeti", "answer engine optimization ajansı" ve "cevap motoru optimizasyonu ajansı" sorgularının hiçbiri Türkiye veritabanında ölçülebilir hacim döndürmüyor. Pazarlama anlamına doğrudan işaret eden tek sinyal ayda 20 aramalık aeo seo. Karşılaştırma için: seo ajansı ayda 8.100 arama alıyor.
Bunun alıcı açısından iki pratik sonucu var. Birincisi, bir ajansı ana sayfasındaki kısaltmaya bakarak seçmek anlamsız; Türkçe pazarda bu etiket henüz talep taşımıyor, dolayısıyla ayrıştırıcı da değil. İkincisi, kendi sitenizde "AEO" terimini merkeze alan bir içerik stratejisi kurmak Türkçede karşılığı olmayan bir hacme yatırım yapmak demektir. Terim İngilizce kaynaklardan tercüme yoluyla geldiği için sektör içinde konuşuluyor, alıcı tarafında konuşulmuyor.
AEO ajansı ne iş yapar?
Etiket ne olursa olsun, cevap yüzeylerinde görünürlük için yapılan iş altı kalemde toplanıyor. Aşağıdaki tablo bu kalemleri ve her birinin sonucunun neyle görüleceğini özetliyor. Sağ sütun önemli: bir teklifte karşılığı gösterilemeyen kalem, ölçülemeyen kalemdir.
| İş kalemi | Ajansın yaptığı | Sonucu neyle görürsünüz |
|---|---|---|
| Soru haritası | Markanın gerçekten cevaplayabileceği soruların çıkarılması ve o soruların cevabının şu an kimde olduğunun tespiti | Sorgu listesi ve her sorgunun mevcut kaynak sahibi |
| İçerik düzenlemesi | Sayfaların soruyu doğrudan ve tek başına anlaşılır biçimde cevaplayacak hale getirilmesi | Sayfa bazında önce ve sonra karşılaştırması |
| Teknik erişilebilirlik | Taranabilirlik, indeksleme ve ana içeriğin ham HTML içinde okunabilir olması | Search Console indeks durumu ve sayfa kaynağı |
| Yapısal veri | Şema işaretlemesinin hatasız kurulması ve sayfa içeriğiyle tutarlı tutulması | Zengin sonuç testi çıktısı ve Search Console hata sayısı |
| Marka varlığı | Site dışı yayın, video ve topluluk görünürlüğünün planlanması | Marka bahsi sayısı ve bahsin geçtiği kaynakların çeşitliliği |
| Ölçüm | Sabit bir sorgu setinin birden fazla motorda ve tekrarlı biçimde koşulması | Anılma ve kaynak gösterilme oranının platform kırılımı |
Bu altı kalemden ilk dördü sitenin içinde, beşincisi tamamen dışında yürür. Ajanslar arasındaki kapsam farkı da çoğunlukla burada çıkıyor: bazıları yalnızca site içi dört kalemi satar, marka varlığını müşterinin kendi işi sayar.
AEO ajansı ile GEO ajansı aynı işi mi yapıyor?
Pratikte büyük ölçüde evet. İki etiket arasındaki ayrım köken olarak gerçek: AEO tarafı geleneksel olarak snippet, "bunları da sordu" kutusu ve sesli asistan gibi kısa cevap yüzeylerine, GEO tarafı ise üretken motorların uzun cevaplarına odaklandı. Ancak bu yüzeyler birbirine karıştı. Aynı sorgu artık hem bir snippet hem bir yapay zeka özeti üretebiliyor ve ikisini besleyen hazırlık aynı: sorunun net cevaplandığı içerik, erişilebilir bir teknik altyapı ve markanın site dışındaki varlığı.
Bu yüzden iki etiketi ayrı hizmet olarak ayrı bütçelerle satın almak çoğu markada gereksiz tekrar üretir. Ajans seçerken sorulacak doğru soru hangi kısaltmayı kullandığı değil, yukarıdaki altı kalemden kaçını kapsadığıdır. Kardeş yazımız olan GEO ajansı nedir ve ne iş yapar içeriği aynı işi ajans seçim kriterleri tarafından ele alıyor.
Cevap yüzeylerinde görünürlüğü ne belirliyor?
Burada sektörün sattığı hikaye ile eldeki kanıt tam olarak örtüşmüyor ve fark alıcının aleyhine işliyor. Muck Rack'in 25 milyondan fazla atıf bağlantısını incelediği çalışmaya göre yapay zeka atıflarının yaklaşık %84'ü markanın kendi sitesi dışındaki kazanılmış yayınlardan geliyor. Yani yalnızca sitenizin içine dokunan bir çalışma, sorunun küçük yarısında oynuyor. Ahrefs'in 75 bin marka üzerindeki korelasyon analizinde de yapay zeka görünürlüğüyle en güçlü ilişki YouTube ve web genelindeki marka bahislerinde çıktı. Bu bir korelasyon, nedensellik değil; ama yönü nettir.
İkinci nokta platform farkı. Profound'un atıf analizinde ChatGPT ile Perplexity'nin gösterdiği kaynakların yalnızca %11'i örtüştü. Bir motorda kaynak gösterilmek diğerinde görünürlük garantisi vermiyor, dolayısıyla tek platformdan alınan bir rapor tabloyu göstermiyor.
Üçüncüsü, en sık satılan iki teknik vaadin kanıtı zayıf. Şema işaretlemesi klasik arama özellikleri ve anlam tutarlılığı için faydalı bir teknik hijyendir, ancak Ahrefs'in 1.885 sayfa üzerinde yürüttüğü fark içinde fark çalışması şemanın yapay zeka görünürlüğüne ölçülebilir katkı vermediğini gösterdi. llms.txt dosyası da benzer durumda: Google bu dosyayı kullanmadığını belirtti. Ayrıca eski AEO rehberlerinde standart tavsiye olan FAQPage ve HowTo işaretlemeleri artık eskisi gibi çalışmıyor; Google FAQ zengin sonuçlarını dar bir resmi kurum ve sağlık sitesi grubuna daralttı, HowTo zengin sonuçlarını ise kaldırdı. Şema kurulumu yine de yapılır, çünkü hatalı işaretleme sorun çıkarır; fakat bir AEO teklifinin ana vaadi olamaz.
AEO çalışmasının sonucu nasıl ölçülür?
Ölçümün ilk kuralı iki farklı şeyi ayırmaktır: kaynak gösterilmek ile marka adının cevapta geçmesi aynı metrik değildir. Sayfanız kaynak listesinde çıkıp marka adınız cevapta hiç geçmeyebilir ya da tersi olabilir. İkisi ayrı sayılmazsa rapor iyimser görünür.
İkinci kural tekrardır. Cevap motorları aynı soruya farklı zamanlarda farklı kaynaklar gösterebiliyor, bu yüzden tek koşumdan sonuç çıkarmak yanıltıcı olur. Anlamlı bir ölçüm sabit bir sorgu setini birden fazla motorda ve düzenli aralıklarla tekrarlar, sonucu platform kırılımıyla raporlar.
Üçüncüsü, ölçümün sınırını baştan kabul etmektir. Cevap yüzeylerinde kullanıcı çoğu zaman siteye hiç gitmez, dolayısıyla klasik trafik ve dönüşüm raporunda bu görünürlüğün karşılığı doğrudan çıkmaz. Bunu dürüstçe söyleyen bir ajans, atıf ile satış arasında birebir bağ kuran bir ajanstan daha güvenilirdir. Türkçe tarafta ek bir zorluk daha var: yapay zeka özetleri Türkçede İngilizceye kıyasla çok daha yeni, dolayısıyla karşılaştırma yapılacak geçmiş veri de daha ince.
AEO ajansı kimin işine yarar?
Bu hizmet, alıcısının karar öncesinde soru sorduğu kategorilerde anlamlı: kurumsal yazılım, danışmanlık, sağlık dışı uzmanlık hizmetleri, teknik ürünler ve karşılaştırma ağırlıklı kategoriler. Ortak özellik, kullanıcının satın almadan önce "nedir", "hangisi", "nasıl seçilir" tipi sorular sormasıdır. Sitenin halihazırda düzgün indekslenmesi ve üzerine konuşulacak bir içerik temeli olması da ön koşuldur.
Buna karşılık bazı durumlarda AEO çalışması sıranın önüne geçmemeli. Talebi harita sonuçlarından gelen mahalle ölçekli işletmelerde öncelik yerel görünürlüktedir. Doğrudan işlem odaklı e-ticaret kategorilerinde kullanıcı soru sormadan ürüne gider. Sitesinde indeksleme veya erişilebilirlik sorunu çözülmemiş markalarda ise cevap motoru çalışması boşa gider, çünkü aday havuzuna girmeyen sayfa cevaba da seçilemez. Kısa vadede doğrudan satış bekleyen ve kazanılmış medya tarafına hiç bütçe ayırmayacak markalar için de bu hizmet beklentiyi karşılamaz.
Ajans tutmak tek yol değil. Ölçüm katmanını kendi içinizde kurup içerik düzenlemesini mevcut ekibinizle yapabilirsiniz. Klasik SEO ajansınız varsa cevap motoru takibini mevcut kapsama eklemek çoğu zaman ayrı bir hizmet almaktan verimlidir. Tek seferlik bir denetim alıp uygulamayı kendiniz yürütmek de geçerli bir seçenektir. İşin kazanılmış medya yarısı ise doğası gereği halkla ilişkiler tarafına yakındır. Seobaz bu işi AEO ve GEO diye ayrı paketlemiyor; GEO hizmeti içinde içerik, teknik erişilebilirlik ve çok platformlu ölçüm tek akışta yürüyor.
AEO ajansı maliyeti neye göre değişir?
Piyasada geçerli tek bir fiyat aralığı yok, çünkü aynı isim altında çok farklı kapsamlar satılıyor. Teklifleri karşılaştırılabilir hale getiren şey fiyatın kendisi değil, fiyatın hangi değişkenlere bağlandığıdır. Maliyeti belirleyen başlıklar şunlar:
- Sorgu seti büyüklüğü: düzenli takip edilecek soru sayısı arttıkça ölçüm maliyeti doğrusal büyür.
- Platform ve dil sayısı: tek motor yerine dört motorda, tek dil yerine iki dilde ölçüm yapmak işi katlar.
- Ölçüm sıklığı: aylık ile haftalık takip arasındaki fark doğrudan maliyete yansır.
- İçerik üretiminin dahil olup olmaması: yalnızca mevcut sayfaların düzenlenmesi ile sıfırdan içerik üretimi çok farklı iki kalemdir.
- Kazanılmış medya kapsamı: site dışı görünürlük çalışması dahilse yayın maliyetleri ayrı bir kalem oluşturur.
- Teknik işlerin kim tarafından uygulanacağı: ajans öneri veriyor ama uygulamayı sizin yazılım ekibiniz yapıyorsa kapsam ve süre değişir.
- Denetim mi süreklilik mi: tek seferlik denetim ile aylık yürütme farklı fiyatlanır ve farklı sonuç üretir.
Bir teklifi değerlendirirken bu yedi başlığın kaçının net sayıyla tanımlandığına bakın. Hiçbiri tanımlanmamışsa fiyat karşılaştırması yapılamaz.
Teklifte hangi vaatler kanıtla uyuşmuyor?
Yukarıdaki kanıt tablosu birkaç somut uyarı işareti üretiyor. Şema kurulumunu veya llms.txt dosyasını yapay zeka görünürlüğünün ana kaldıracı olarak sunan teklifler mevcut kanıtla uyuşmuyor; bu kalemler yapılır ama sonucu getiren şey değildir. Belirli bir sürede alıntılanma garantisi veren teklifler de gerçekçi değil, çünkü kaynak seçimi motorun kendi kararıdır ve aynı soruda bile değişkenlik gösterir.
Tek platformdan alınan görünürlük raporu üçüncü işaret: kaynak örtüşmesinin düşük olduğu bir ortamda yalnız bir motorun verisi tablonun tamamı değildir. Son olarak, çalışmanın tamamını site içine hapseden bir kapsam, atıfların büyük kısmının site dışı yayınlardan geldiği bulgusuyla çelişir. Bu dört başlığı sorduğunuzda gelen cevap, ajansın kanıtla mı yoksa alışkanlıkla mı çalıştığını hızlıca gösterir.
Sık sorulan sorular
AEO ajansı SEO ajansının yerine geçer mi?
Geçmez, üstüne biner. Cevap motorları aday kaynaklarını büyük ölçüde arama altyapısından buluyor; indekslenmeyen veya aramada hiç görünmeyen bir sayfa cevaba da seçilemez. Doğru kurgu, arama görünürlüğünü koruyup üzerine alıntılanabilirlik ve ölçüm katmanını eklemektir.
AEO çalışmasının sonucu ne zaman görünür?
Genel geçer bir süre vermek doğru olmaz. Süreyi belirleyen üç şey var: sayfanın yeniden indekslenme hızı, hedef sorgudaki rekabetin gücü ve markanın site dışındaki varlığı. Kazanılmış medya tarafı zayıfsa yalnız içerik düzenlemesiyle gelen değişim sınırlı kalır. Pratikte ilk dönem çoğunlukla ölçüm başlangıç değerinin kurulmasıyla geçer, çünkü karşılaştırılacak bir taban olmadan sonraki hiçbir rapor anlam taşımaz.
Küçük bir firmanın AEO ajansına ihtiyacı var mı?
Küçük siteler dar konularda şans bulabiliyor, çünkü cevap motorları kaynak seçerken konuya uygunluğa güçlü ağırlık veriyor. Ancak bunun için ajans şart değil: sorgu setini kendiniz belirleyip mevcut sayfalarınızın cevap netliğini artırmak ilk adımı büyük ölçüde karşılar. Ajans, sorgu seti genişleyip ölçüm birden fazla platformda düzenli hale geldiğinde anlamlı olmaya başlar.
