ChatGPT ürün önerirken hangi veriye bakar?
ChatGPT bir ürünü önermeden önce o ürün hakkında yapılandırılmış bir kayda ihtiyaç duyar. Bu kayıt üç kanaldan gelir. Satıcının OpenAI'a doğrudan ilettiği ürün akışı, üçüncü taraf ürün veri sağlayıcıları ve herkese açık ürün sayfalarının kendisi. Satıcının etkileyebileceği alan da büyük ölçüde bu üç kanalın kalitesiyle sınırlıdır.
Satıcının doğrudan verdiği ürün akışı
OpenAI'ın ürün akışı şartnamesi, satıcının katalogunu yapılandırılmış biçimde iletmesini tanımlar. Akış OpenAI tarafına ulaştığında kayıtlar doğrulanır ve ürün verisi ChatGPT içindeki eşleştirme ve sıralama için indekslenir. Şartname, sistemin 15 dakikada bir güncelleme kabul ettiğini belirtir. Doğrudan akış erişimi başvuruya bağlıdır, yani her satıcı bu kanalı bugün kullanamaz.
Shopify üzerinde satış yapan mağazalar için durum farklıdır. OpenAI, Shopify kataloğundaki ürün verisinin ChatGPT'ye zaten entegre olduğunu ve mağazaların ayrıca bir iş yapmasının gerekmediğini söyler. Bu durumda satıcının işi akış kurmak değil, kataloğundaki alanları doğru doldurmaktır.
Üçüncü taraf sağlayıcılar ve herkese açık ürün sayfaları
Doğrudan akışı olmayan ürünler tabloda yok sayılmaz. OpenAI, ürün listelerinde gösterilen fiyatların üçüncü taraf sağlayıcılardan alındığını ve mağaza listesinin bu sağlayıcılardan gelen veya doğrudan satıcıdan alınan ürün ve mağaza verisiyle oluşturulduğunu açıklar.
ChatGPT'nin alışveriş araştırması modunda ise kaynak doğrudan web'dir. OpenAI bu modun sonuçlarının organik olduğunu, herkese açık perakende sitelerine dayandığını, ürün sayfalarının doğrudan okunduğunu, kaynakların gösterildiğini ve düşük kaliteli veya spam sitelerden kaçınıldığını belirtir. Yani ürün sayfası burada okunan bir belgedir. Sayfanın kendisi bir veri kaynağıdır.
Ürün sıralaması nasıl çalışır?
Ürün sonuçları reklam değildir
OpenAI bu konuda net bir ifade kullanır. Ürün sonuçları ChatGPT tarafından bağımsız olarak seçilir, reklam değildir ve herhangi bir OpenAI ortaklığından etkilenmez. Reklamlar ürün sonuçlarından ayrı bir yüzeydir.
Aynı açıklamanın devamı ödeme tarafını da kapsar. Anında ödeme özelliğini kullanan satıcılar tamamlanan satışlarda küçük bir komisyon öder, ancak OpenAI bu komisyonun kullanıcı fiyatlarını ve ChatGPT'nin ürün sonuçlarını etkilemediğini, anında ödeme destekleyen ürünlerin ürün sonuçlarında tercih edilmediğini söyler. Bu, ödeme yaparak ürün sonuçlarında öne çıkmanın bir yolu olmadığı anlamına gelir.
Aynı ürünü satan mağazaların sıralanması
Kullanıcı bir ürüne tıkladığında o ürünü satan mağazaların listesi görünür. OpenAI bu listenin stok durumu, fiyat, kalite ve satıcının o ürünün üreticisi veya birincil satıcısı olup olmaması gibi faktörlere göre sıralandığını açıklar. Aynı ürünü satan birden fazla mağaza değerlendirilirken anında ödemenin açık olup olmadığı da bu sıralamada hesaba katılır.
Buradaki ayrım önemlidir. Ürünün sonuçlara girmesi ile o ürünü satan mağazaların kendi aralarında sıralanması aynı adım değildir. Anında ödeme birinci adımda avantaj sağlamaz, ikinci adımda dikkate alınan koşullardan biridir. OpenAI ayrıca bu davranışın gelişeceğini ve mağaza sıralamasının kullanıcı tercihlerine göre daha fazla kişiselleşebileceğini belirtir.
Yayımlanmış bir sıralama formülü bulunmuyor
Yukarıdaki dört faktör dışında OpenAI herhangi bir ağırlık, eşik veya puanlama yayımlamamıştır. Bu yüzden belirli bir alanı doldurmanın belirli bir sıra kazandıracağını söyleyen iddialar doğrulanabilir değildir. Doğrulanabilir olan taraf şudur: veri ne kadar doğru, eksiksiz ve güncel olursa ürün o kadar isabetli eşleşir. Ürün sonuçları, ChatGPT görünürlüğünün yalnızca bir yüzeyidir. Metin cevaplarında kaynak olarak anılma tarafı için ChatGPT görünürlüğünün genel çerçevesi ayrı bir konu başlığıdır.
Ürün sayfası makine tarafından okunabiliyor mu?
Tarayıcı erişimi ve bot koruması
OpenAI'ın arama tarayıcısı OAI-SearchBot, siteleri ChatGPT'nin arama özelliklerindeki sonuçlara taşımak için kullanılır. Bu tarayıcıyı engelleyen siteler ChatGPT'nin arama cevaplarında görünmez. Model eğitimi için kullanılan GPTBot bundan bağımsız bir ayardır, biri açıkken diğeri kapalı tutulabilir. OpenAI, robots.txt üzerinde yapılan bir değişikliğin sistemlere yansımasının yaklaşık bir gün alabileceğini de belirtir.
Asıl gözden kaçan katman güvenlik duvarı tarafındadır. ChatGPT'nin sayfa okuyan trafiği isteklerini imzalayarak gönderir ve site operatörü bu imzayı doğrulayabilir. CDN veya bot yönetimi katmanı bu trafiği tanımadan engellerse ürün sayfası okunamaz. OpenAI, yaygın sağlayıcılarda tanımlı bot adı üzerinden izin verilmesini ve aradaki proxy katmanlarının imza başlıklarını bozmadan iletmesini önerir. Bir e-ticaret sitesinde tüm ürün verisi kusursuz olabilir, bu katman kapalıysa hiçbiri okunmaz.
Ana içeriğin metin olarak bulunması
Fiyat, stok durumu, varyant listesi ve özellik tablosu yalnızca istemci tarafında çalışan bir script ile çiziliyorsa okunma ihtimali düşer. Ürün sayfasının HTML çıktısında ürün adı, marka, fiyat, para birimi, stok durumu ve temel teknik özellikler metin olarak bulunmalıdır. Bu, tasarım kararı değil erişilebilirlik kararıdır.
Yapılandırılmış ürün verisinin payı
OpenAI'ın ürün akışı şartnamesinde zorunlu alanlar dar ve nettir. Ürün kimliği, başlık, açıklama, ürün adresi, marka, ana görsel adresi, fiyat, stok durumu, hedef ülke ve ürünün aramada ile ödemede kullanılabilir olup olmadığını belirten uygunluk bayrakları. Başlık için 150, açıklama için 5.000, marka için 70 karakterlik sınırlar tanımlanmıştır.
Zorunlu olmayan ama eşleştirmeyi doğrudan güçlendiren alanlar ayrı bir gruptur. Ürün kimlik numaraları katalog eşleştirmesini kolaylaştırır ve yanlış ürünle eşleşme riskini azaltır. Varyantlı ürünlerde ana ürün için sabit bir kimlik, her satın alınabilir seçenek için ayrı bir kimlik kullanılır. OpenAI'ın satıcı yönergesi, varyanta göre değişen başlık, adres, açıklama, görsel, stok ve fiyat değerlerinin varyanta özel tutulmasını ister.
Halihazırda Google alışveriş akışı olan satıcılar için pratik bir kolaylık vardır. OpenAI, Google uyumlu ürün veri akışlarını kabul eder ve alanları kendi şemasına eşler. Ürün kimliği, başlık, açıklama, marka, ürün bağlantısı, görsel bağlantısı, stok durumu ve fiyat alanları doğrudan karşılık bulur. Yani mevcut akışı sıfırdan yeniden kurmak gerekmez, eksik zorunlu alanları tamamlamak ve doğrulama hatalarını temizlemek yeterlidir. Doğrulamada hatalı tek bir satır reddedilirken diğer geçerli satırlar işlenmeye devam eder.
Sayfa üzerindeki işaretleme de bu tabloya girer, ancak beklentiyi yerinde tutmak gerekir. Yapılandırılmış veri klasik arama özellikleri ve anlamsal tutarlılık için yararlıdır, bir alıntılanma veya sıralama garantisi değildir. Sayfadaki ürün işaretlemesinin geçerli olup olmadığı bir yapılandırılmış veri denetim aracı ile hızlıca kontrol edilebilir.
Fiyat ve stok tutarlılığı neden belirleyici?
Stok durumu ve fiyat, OpenAI'ın açıkça saydığı mağaza sıralama faktörlerinin ilk ikisidir. Şartname de aynı noktaya bağlanır ve sık güncellemenin eşleşme kalitesini artırdığını, stok dışı ürün ve fiyat uyuşmazlığı durumlarını azalttığını söyler.
Aynı zamanda sistemin kendi gecikmesi de kabul edilmiştir. OpenAI, bir mağaza fiyatını veya kargo koşullarını güncellediğinde bunun ChatGPT'ye yansımasının zaman alabileceğini, ilk cevapta gösterilen fiyatın genellikle listelenen ilk mağazanın fiyatı olduğunu ve mevcut en düşük fiyat olmayabileceğini belirtir. Alışveriş araştırması tarafında ise modelin fiyat ve stok gibi ürün ayrıntılarında hata yapabileceği açıkça söylenir.
Satıcı için sonuç sade. Akıştaki fiyat, ürün sayfasındaki fiyat ve sepetteki fiyat aynı olmalıdır. Sepette uygulanan indirimi akışa yazmak veya kampanya bitiminde akışı güncellememek, uyuşmazlık üreten en yaygın iki hatadır. Stokta olmayan ürünü stokta göstermek de aynı sonucu doğurur. Yanlış bilgi taşıyan ürünler ChatGPT arayüzündeki ürün menüsünden bildirilebildiği için bu hatalar sessiz kalmaz.
Ürün adı ve özellik alanlarının netliği
ChatGPT, üçüncü taraf sağlayıcılardan aldığı bilgiye dayanarak sadeleştirilmiş ürün başlıkları ve açıklamaları üretebilir. Gerekçesi açıktır: satıcılar aynı ürün için farklı başlıklar kullanır ve sonuçların okunabilir olması gerekir.
Bunun iki pratik sonucu var. Birincisi, başlığa yığılan kampanya ifadeleri ve tekrarlı anahtar kelimeler kullanıcıya gösterilen metne taşınmaz, dolayısıyla bir kazanç üretmez. İkincisi, modelin ürünü doğru sınıflandırabilmesi için başlığın ayırt edici olması gerekir. Marka, model, ayırt edici teknik özellik ve varyant bilgisi bu işi yapar. OpenAI'ın satıcı yönergesi de kısa ve olgusal metin ister, düz metin ile madde işaretli metnin ikisini de kabul eder.
Özellik alanları ise çoğu satıcının boş bıraktığı yerdir ve asıl fark burada oluşur. Kullanıcı ChatGPT'ye kısıtlı sorgu yazar. Belirli bir beden, belirli bir malzeme, belirli bir fiyat üst sınırı, belirli bir ölçü. OpenAI'ın alışveriş araştırması için tanımladığı başarı ölçütü de tam olarak budur: cevaptaki ürünlerin kullanıcı gereksinimlerini karşılama yüzdesi. Malzemesi, ölçüsü, ağırlığı, kategori yolu ve durumu boş olan bir ürün, kısıt içeren bir sorguda değerlendirilemez ve elenir. Alan doldurmak burada bir biçimsellik değil, elenmemenin koşuludur.
Bağımsız kaynaklardaki değerlendirmelerin rolü
ChatGPT ürün yorum özetleri gösterebilir. Bu özetler herkese açık sitelerdeki yorumlardan model tarafından üretilir ve OpenAI yorumların ve puanların kendisi tarafından doğrulanmadığını belirtir. Ürün görsellerinde çıkan "uygun fiyatlı" veya "en popüler" gibi etiketler de model tarafından üretilir ve OpenAI bunların garanti veya doğrulanmış ifadeler olmadığını, tüm pazar verisini yansıtmayabileceğini söyler.
Ürün akışı tarafında yıldız puanı ve yorum sayısı alanları bulunur. Popülerlik göstergesi ve iade oranı ise performans sinyali olarak tanımlanmıştır ve şartname bu sinyallerin sıralamayı güçlendirmek ile yüksek performanslı ürünleri öne çıkarmak için kullanılabileceğini belirtir. İfade koşulludur, kesin bir sıralama kuralı değildir.
Satıcı açısından çıkarım şu. Kendi sitesindeki yorumlar tek yüzey değildir. Ürünün bağımsız perakende ve inceleme sitelerinde de değerlendirilmiş olması, modelin okuyabileceği kaynak sayısını artırır. Buna karşılık yapay yorum üretmek bu mimaride işe yaramaz, çünkü model birden fazla kaynağı sentezler ve düşük kaliteli siteleri elemek üzere yönlendirilmiştir.
Etkilenebilen ve etkilenemeyen faktörler
| Faktör | Satıcının kontrolü |
|---|---|
| Ürün akışındaki alanların doluluğu ve doğruluğu | Doğrudan |
| Fiyat ve stok verisinin güncelliği | Doğrudan |
| Ürün sayfasının taranabilirliği ve bot korumasının davranışı | Doğrudan |
| Ürün adının ve özellik alanlarının netliği | Doğrudan |
| Ürünün gerçek fiyat ve stok rekabetçiliği | Ticari sınırlar içinde |
| Üretici veya birincil satıcı olmak | İş modeline bağlı |
| Bağımsız kaynaklardaki değerlendirmeler | Dolaylı |
| ChatGPT'nin ürettiği sadeleştirilmiş başlık ve açıklama | Yok |
| Model tarafından üretilen ürün etiketleri | Yok |
| Yorum özetlerinin içeriği | Yok |
| Kullanıcı hafızası ve kişiselleştirme | Yok |
| Sıralama modelinin ağırlıkları | Yok |
| Ödeme karşılığı ürün sonuçlarında öne çıkma | Yok |
Uygulama sırası
- Ürün sayfalarının OpenAI'ın arama tarayıcısı tarafından taranabildiğini robots.txt üzerinden doğrula.
- CDN ve güvenlik duvarı katmanında ChatGPT trafiğinin engellenmediğini, imza başlıklarının korunduğunu kontrol et.
- Ürün sayfasının HTML çıktısında marka, fiyat, para birimi, stok ve temel özelliklerin metin olarak bulunduğunu doğrula.
- Mevcut alışveriş akışını OpenAI'ın alan eşlemesine göre gözden geçir, eksik zorunlu alanları tamamla ve doğrulama hatalarını temizle.
- Fiyat ve stok senkronizasyon sıklığını artır, akış fiyatı ile sepet fiyatını eşitle.
- Ürün adlarını ayırt edici hale getir, malzeme, ölçü, ağırlık ve kategori alanlarını doldur.
- Varyantlı ürünlerde her satın alınabilir seçeneğe ayrı kimlik ve kendi fiyat ile stok değerini ver.
Bu adımların sonucu tek bir sorguyla anlaşılmaz. Model cevapları koşumdan koşuma değişir, bu yüzden ürün adı ve mağaza adı farklı kısıt setleriyle tekrar tekrar test edilmelidir. Bu ölçüm işi yapay zeka görünürlüğü takibi kapsamında yürütülür. Ürün sayfasının herkese açık web'de bulunabilir ve okunabilir olması ise hem klasik arama hem de ChatGPT'nin okuduğu kaynaklar için aynı teknik temele dayanır, bu nedenle e-ticaret SEO çalışması ile ortak yürütülmesi daha verimlidir.
Sıkça Sorulan Sorular
ChatGPT'ye ödeme yaparak ürünümü öne çıkarabilir miyim?
Hayır. OpenAI ürün sonuçlarının ChatGPT tarafından bağımsız olarak seçildiğini, reklam olmadığını ve ortaklıklardan etkilenmediğini belirtir. Anında ödeme komisyonu da ürün sonuçlarını etkilemez. Reklamlar ürün sonuçlarından ayrı bir yüzeydir.
Google alışveriş akışım varsa yeni bir akış hazırlamam gerekir mi?
OpenAI Google uyumlu ürün veri akışlarını kabul eder ve alanları kendi şemasına eşler. Bu nedenle akışı sıfırdan kurmak yerine eksik zorunlu alanları tamamlamak ve doğrulama hatalarını gidermek yeterlidir. Doğrudan akış erişiminin başvuruya bağlı olduğunu ise ayrıca hesaba katmak gerekir.
Shopify kullanıyorsam ek bir işlem yapmam gerekiyor mu?
OpenAI, Shopify kataloğundaki ürün verisinin ChatGPT'ye entegre olduğunu ve mağazaların ayrıca bir iş yapmasının gerekmediğini söyler. Ancak katalogdaki alanların doğru doldurulması, fiyat ve stok tutarlılığı ve ürün sayfasının okunabilirliği yine satıcının sorumluluğundadır.
GPTBot'u engellersem ChatGPT alışveriş sonuçlarında görünmez miyim?
OpenAI arama tarayıcısı ile eğitim tarayıcısını ayrı ayarlar olarak tanımlar. Arama sonuçlarında görünmek için arama tarayıcısına izin verilirken eğitim tarayıcısı kapalı tutulabilir. Arama tarayıcısını engelleyen siteler ise ChatGPT'nin arama cevaplarında görünmez.
Yapılandırılmış veri eklemek ChatGPT'de görünmek için yeterli mi?
Yeterli değildir. İşaretleme anlamsal tutarlılığa katkı sağlar, ancak sayfa taranamıyorsa, fiyat ve stok verisi tutarsızsa veya özellik alanları boşsa tek başına bir sonuç üretmez. Sıralama tarafında da yayımlanmış bir garanti bulunmaz.
