Bir konunun YMYL sayılıp sayılmadığı sitenin sektörüne, yazının uzunluğuna veya alan adının yaşına bakmaz. Tek ölçüt şudur: bilgi yanlış olduğunda ne kadar zarar doğar. Google'ın kalite değerlendirici kılavuzu bu grubu, kişilerin sağlığını, finansal istikrarını veya güvenliğini ya da toplumun refahını önemli ölçüde etkileyebilecek konular olarak tanımlar ve kısaltmanın açılımını buradan alır: Your Money or Your Life.
Kılavuz zararı dört başlıkta toplar. Sağlık ve güvenlik, finansal güvence, kamu düzeni ve toplumsal konular, bir de bunların dışında kalan diğer zarar biçimleri. Ayrım her zaman konunun kendisinde aranır. Herhangi bir sayfaya zararlı bir dosya yerleştirilebilir, ama bu o sayfanın konusunu YMYL yapmaz; konunun kendisinin doğrudan etki potansiyeli taşıması gerekir.
YMYL bir sektör etiketi değil zarar ölçeğidir
Kolayca atlanan nokta şu: kılavuz YMYL değerlendirmesini açıkça bir spektrum olarak tarif eder, açık kapalı bir anahtar olarak değil. Kendi ifadesiyle konuların çoğu YMYL değildir, ve bir konu açık YMYL, olabilir ya da büyük ihtimalle değil aralığında bir yere düşer. En yüksek inceleme yükü yalnızca ölçeğin üst ucundaki sayfalar için geçerlidir.
Bunun pratik karşılığı, aynı sitedeki iki sayfanın aynı kanıt yükünü taşımak zorunda olmamasıdır.
| Sayfa konusu | Ölçekteki yeri | Gerekçe |
|---|---|---|
| Kalp krizi belirtileri ve acile ne zaman gidilmeli | Açık YMYL | Yanlış eşik bilgisi başvuruyu geciktirebilir ve doğrudan fiziksel zarar üretir |
| Diş fırçası ne sıklıkla değiştirilmeli | Arada | Sağlık konusu, ama küçük bir sapmanın kimseye ölçülebilir zararı yok |
| Emeklilik için ne kadar birikim gerekir | Açık YMYL | Hatalı tavsiye kişinin kendini ve ailesini geçindirme kabiliyetini zedeler |
| Vergi levhası hangi kanaldan alınır | Arada | İşlem bilgisi, mali karar üretmez ama güncelliğini yitirirse zaman kaybettirir |
| Bir vitaminin keşif tarihi | Genelde YMYL değil | Karar üretmeyen bilgilendirme |
Sağlık sitesinin her sayfasına inceleyen uzman koymak gerekmiyor. İnceleme kaynağını ölçeğin üst ucundaki sayfalara yığmak, tüm arşive yüzeysel bir rozet dağıtmaktan hem daha savunulabilir hem de daha ucuzdur.
Google inceleyen bilgisini gerçekte nerede istiyor
Google'ın yararlı içerik belgesindeki öz değerlendirme soruları arasında şu geçer: bu içerik konuyu gösterilebilir biçimde bilen bir uzman veya meraklı tarafından yazıldı mı ya da incelendi mi. Cümlenin iki ayrıntısı sektörde genellikle görmezden gelinir. Birincisi, yazmak ile incelemek burada alternatif olarak anılır, üst üste binen iki zorunluluk olarak değil. İkincisi, uzmanın yanında "konuyu gösterilebilir biçimde bilen meraklı" da açıkça kabul edilir.
Aynı belgede yazarlık için net bir tavsiye vardır: okuyucunun beklediği yerlerde doğru yazar bilgisinin ve imzanın eklenmesi önerilir, imzanın da yazar hakkında ayrıntı veren bir sayfaya gitmesi istenir. İnceleyen kişi için buna karşılık gelen bir tavsiye yoktur.
Kalite değerlendirici kılavuzunun tam metninde ise "reviewed by" ve "reviewer" ifadeleri hiç geçmez. Kılavuz değerlendiriciden bambaşka bir şey ister: siteden kimin sorumlu olduğunu ve sayfadaki içeriği kimin ürettiğini bulmasını. Yüksek güven gerektiren bir konuda bu bilgi yetersizse sayfa düşük kalite alır. Yani zorunlu olan şey inceleyen etiketi değil, sorumluluğun kime ait olduğunun anlaşılabilmesidir. Bu yükün büyük kısmını sitenin hakkımızda sayfası taşır.
İnceleme rozetinin gerçek statüsü
Sayfa başındaki "İnceleyen: Dr. X" satırı Google'ın belgelediği bir sıralama sinyali değildir. Bunu iki ayrı açıklama destekler. Google, E-E-A-T'nin kendisinin belirli bir sıralama faktörü olmadığını yazar. Kalite değerlendiricileri için de değerlendiricilerin sayfaların sıralaması üzerinde hiçbir kontrolü olmadığını, değerlendirici verisinin sıralama algoritmalarında doğrudan kullanılmadığını belirtir. Kılavuz bir puanlama formülü değil, sistemlerin ne aradığını anlatan bir referans metindir.
Bu, rozetin işe yaramadığı anlamına gelmez. İşlevi yalnızca başka yerdedir. Okuyucu sayfanın arkasında kimin durduğunu görür. Üçüncü taraf bir doğrulayıcı iddiayı sınayabilir. Kurum içinde bir kişi metnin doğruluğundan fiilen sorumlu hale gelir. Bunların hiçbiri algoritmik kısa yol değildir, hepsi doğrulanabilirlik üretir. İçerik güvenilirliği de arama motoru optimizasyonunun tek kaldıracı değil, birçok sinyalden biridir.
Sık kurulan çıkarım hatası şudur: büyük sağlık ve finans yayınları makale başında inceleyen kişiyi gösterir, o yayınlar iyi sıralanır, öyleyse rozet sıralama getirir. Aynı yayınlar kurumsal kaynak, editoryal kadro, marka bilinirliği ve bağlantı profili bakımından da farklıdır. Rozetin bu değişkenlerden ayrılmış katkısını ölçen kamuya açık bir çalışma yoktur, dolayısıyla ilişkiyi nedensellik gibi okumak dayanaksızdır.
Kozmetik rozet ile gerçek inceleme arasındaki fark
İnceleme sürecini göstermenin tek bir biçimi yok ve biçimler birbirine denk değil. Aşağıdaki karşılaştırma, her seçeneğin okuyucuya ve bağımsız bir doğrulayıcıya fiilen ne kanıtladığını ayırıyor.
| Gösterim biçimi | Fiilen kanıtladığı şey | Dışarıdan sınanabilir mi | Gerçek yükü |
|---|---|---|---|
| İsimsiz "uzman onaylı" ibaresi veya rozet görseli | Yalnızca bir iddianın varlığını | Hayır | Yok |
| İnceleyenin adı ve unvanı | Bir ismin verildiğini | Kısmen, ad aranabilir | Düşük |
| Ad, biyografi sayfası ve doğrulanabilir referans (sicil, lisans, kurum, yayın) | Kişinin o alanda yetkin olduğunu | Evet, üçüncü taraf kayıtları üzerinden | Orta |
| İnceleme notu: hangi bölümün onaylandığı, neyin düzeltildiği | İncelemenin fiilen yapıldığını | Evet, metnin kendisi üzerinden | Orta |
| Yayımlanmış editoryal politika, kaynak listesi ve düzeltme kaydı | Sürecin kişiye değil kuruma bağlı olduğunu | Evet, sayfadan sayfaya tekrarlanabilir | Yüksek |
Birinci satır ile son satır arasındaki mesafe, "biz reviewed by uyguladık" denen işlerin çoğunun nerede durduğunu gösteriyor. İlk satır bir tasarım öğesidir ve hiçbir şey kanıtlamaz. Üçüncü satırdan itibaren ortaya sınanabilir bir iddia çıkar. İnceleyenin biyografi sayfası burada belirleyici olur ve yazar biyografisinden daha yüksek bir kanıt eşiğine tabidir; lisans, sicil veya kurum kaydı gibi referansların ise site dışında doğrulanabilir olması gerekir.
reviewedBy ve lastReviewed hangi düğüme bağlanır
Sık yapılan bir teknik hata, reviewedBy özelliğini Article düğümüne yazmaktır. schema.org sözlüğünde reviewedBy ve lastReviewed özelliklerinin tanımlı alanı WebPage'dir. author ise CreativeWork üzerinde tanımlıdır; Article bir CreativeWork'tür ama WebPage değildir. Yani author Article üzerinde yerindedir, reviewedBy değildir.
Doğru kurulum sayfayı WebPage veya alt türlerinden biri olarak işaretlemek, incelemeyi bu düğüme bağlamak ve makaleyi sayfanın ana varlığı olarak ilişkilendirmektir. Sağlık içeriklerinde MedicalWebPage kullanılabilir, çünkü bu tür WebPage'in alt sınıfıdır ve iki özelliği de miras alır.
{
"@context": "https://schema.org",
"@type": "MedicalWebPage",
"url": "https://ornek.com/saglik/evde-tansiyon-olcumu",
"lastReviewed": "2026-05-02",
"reviewedBy": {
"@type": "Person",
"name": "Dr. Ad Soyad",
"jobTitle": "Kardiyoloji Uzmanı",
"url": "https://ornek.com/ekip/ad-soyad",
"sameAs": "https://meslek-odasi-ornegi.org.tr/uye/12345"
},
"mainEntity": {
"@type": "Article",
"headline": "Evde tansiyon ölçümü nasıl yapılır",
"author": {
"@type": "Person",
"name": "Yazar Ad Soyad",
"url": "https://ornek.com/ekip/yazar-ad-soyad"
}
}
}İki küçük ayrıntı işe yarar. lastReviewed bir tarih alır, dateModified ise saat bilgisi taşıyabilen bir zaman damgası alır; ikisi aynı alan değildir ve birbirinin yerine kullanılmaz. İnceleme tarihi de yalnızca gerçekten yeni bir inceleme yapıldığında ilerletilir, çünkü metne dokunmadan tarihi tazelemek yapılmamış bir işi beyan etmek olur.
Beklenti yönetimi açısından bir uyarı: Google'ın Article yapılandırılmış veri belgesinde reviewedBy hiç geçmez. Bu işaretleme bir zengin sonuç üretmez. Kazanç, sayfadaki görünür beyanla makine tarafından okunabilir beyanın çelişmemesidir. Yapılandırılmış veri bir sıralama vaadi değil, tutarlılık aracıdır.
Sağlık ve finans içeriğinde süreç nasıl kurulur
Somut bir örnek üzerinden bakmak kolaylaştırıyor. Evde tansiyon ölçümü anlatan bir sayfa ölçeğin üst ucundadır, çünkü yanlış bir eşik değeri okuyucunun hekime başvurmayı ertelemesine yol açabilir. Burada anlamlı akış şudur: metni içerik ekibi yazar, konuyla ilgili hekim değerleri ve uyarı sınırlarını denetler, düzeltmeler metne işlenir, sayfada hekimin adı doğrulanabilir bir biyografiye bağlanır. İnceleyenin uzmanlık alanı ile sayfanın konusu örtüşmelidir; kardiyoloji konulu bir metnin altındaki dermatolog imzası okuyucuya sunulan güvenceyi karşılamaz.
Finans tarafında ayrım biraz farklı işler. "Emeklilik için ne kadar biriktirmeli" sorusu ölçeğin üst ucundadır ve mali müşavir ya da lisanslı bir uzmanın denetimini hak eder. "Vergi levhası nereden alınır" ise işlem bilgisidir; burada denetlenmesi gereken şey uzman görüşü değil, prosedürün güncelliğidir. Aynı sitedeki iki sayfanın aynı süreçten geçmesi gerekmez.
İnceleyenin fiilen bakması gereken yerler de her sayfada aynı değildir. Pratikte işe yarayan dört kalem şunlar:
- Sayısal eşikler, dozaj benzeri kritik değerler ve oran hesapları
- Yerleşik uzman görüş birliğiyle çelişen veya onu aşan ifadeler
- Okuyucuyu profesyonel yardıma yönlendirmesi gereken ama yönlendirmeyen noktalar
- Mevzuata veya güncel uygulamaya bağlı olduğu için eskiyebilecek bölümler
Kadrosunda uzman olmayan siteler ne yapabilir
Küçük ekiplerin çoğunda kadrolu hekim veya mali müşavir yok. Bu, YMYL alanında hiçbir şey yapılamayacağı anlamına gelmiyor, ama kolay yolun kapalı olduğu anlamına geliyor. Uydurma bir inceleyen profili en zararlı seçenektir, çünkü kılavuz sahte yazar ve inceleyen profillerini, gerçek olmayan kimlik bilgisi beyanlarını doğrudan en düşük kalite sınıfına koyar. Abartılı veya hafif yanıltıcı uzmanlık iddiası da düşük sınıfa girer ve kılavuz burada değerlendiriciye açık bir talimat verir: değerlendirme sitenin kendi uzmanlık beyanına değil, içeriğin kendisine, itibar araştırmasına ve doğrulanabilir kimlik bilgilerine dayanmalıdır.
Geriye kalan seçenekler sıkıcı ama işleyen seçeneklerdir.
- Kapsamı daraltmak. Ölçeğin üst ucundaki soruları hiç cevaplamamak ve okuyucuyu birincil kaynağa yönlendirmek meşru bir editoryal karardır. Bir sayfanın neyi söylemediği de bir tercihtir.
- Dayanağı görünür kılmak. İddiaları resmi kurum, meslek örgütü veya hakemli yayın gibi birincil kaynaklara bağlamak, kendi uzmanlığını iddia etmeden dayanağı sınanabilir hale getirir.
- Yöntemi anlatmak. Bilginin nasıl derlendiği, neyin test edildiği, neyin kapsam dışı bırakıldığı yazıldığında okuyucu süreci değerlendirebilir. Google'ın "nasıl" sorusu tam olarak bunu ister.
- Birinci elden deneyimi doğru yerde kullanmak. Kılavuz, açık YMYL konularında bile yaşanmışlık paylaşan sayfaların, içerik güvenilir ve yerleşik uzman görüş birliğiyle tutarlı olduğu sürece yüksek E-E-A-T sayılabileceğini söyler. Deneyim, tedavi seçeneği önermenin yerine geçmez; ama süreçle baş etmeyi anlatmanın meşru zeminidir.
- Tek seferlik dış denetim almak. Her yazı yerine ölçeğin üst ucundaki birkaç sayfayı bir kez bağımsız bir uzmana denetletmek, arşivin tamamına isim dağıtmaktan hem dürüst hem de bütçe açısından gerçekçidir.
Uygulamada sık takılınan üç soru
Yazar ile inceleyen aynı kişi olabilir mi
Olabilir. Google'ın öz değerlendirme sorusu içeriğin uzman tarafından yazılmış ya da incelenmiş olmasını sorar, ikisini birden şart koşmaz. Konusunda yetkin bir kişinin kendi kaleme aldığı metin için ayrıca bir inceleyen satırı üretmek boş bir katman ekler. Ayrı inceleyen, yazarın alan uzmanı olmadığı durumda anlam kazanır.
İnceleme tarihi ne sıklıkla güncellenmeli
Belgelenmiş bir periyot yok. Ölçüt takvim değil, konunun oynaklığıdır. Mevzuata, fiyata veya klinik uygulamaya bağlı bölümler değiştiğinde yeniden bakılır; kalıcı tanımlar için sık tekrar gereksizdir. Metne dokunmadan tarihi ilerletmek ise yapılmamış bir incelemeyi beyan etmek olduğu için savunulamaz.
reviewedBy eklemek arama sonuçlarında bir şey değiştirir mi
Görünür bir zengin sonuç açısından hayır. Google'ın Article yapılandırılmış veri belgesi bu özelliği listelemez, dolayısıyla ona bağlı bir arama özelliği yoktur. İşaretlemenin karşılığı, sayfanın görünür beyanı ile makine tarafından okunan beyanının aynı şeyi söylemesidir. Bu tutarlılık zaten gerçek bir süreç varsa kolay kurulur, yoksa işaretleme de onu var etmez.
