Self-Referencing Canonical Nedir? SEO Kurulum Rehberi

Bir e-ticaret sitesindeki tek bir ürün sayfasını düşünün. Ziyaretçi için tek bir sayfadır, ancak sunucu aynı içeriği en az dört ayrı adresten döndürebilir:

http://magaza.com/kirmizi-elbise
https://www.magaza.com/kirmizi-elbise
https://magaza.com/kirmizi-elbise/
https://magaza.com/kirmizi-elbise?renk=kirmizi&utm_source=instagram

Dördü de açılır, dördü de aynı ürünü gösterir. Aralarındaki fark protokol, alt alan adı, sondaki eğik çizgi ve sorgu parametresinden ibarettir. İnsan gözü bu farkları önemsemez, bir arama motoru için ise aksi anlaşılana kadar bunlar dört ayrı belgedir.

Canonical etiketi tam olarak burada devreye girer: aynı içeriğe ulaşan birden fazla adres arasından hangisinin temsilci sayılmasını istediğinizi Google'a bildirir. Self-referencing canonical ise bu bildirimin en yalın biçimidir, sayfanın kendi adresini kendisi için temsilci ilan etmesidir. Yukarıdaki dört adresin dördü de aynı şablondan üretildiği için, şablona tek bir kural yazdığınızda dördü birden temiz adresi işaret eder.

Baştan bir yanlış anlamayı kaldıralım: Google'a göre bir sitede kopya içerik bulunması normaldir ve spam politikalarını ihlal etmez. Yani buradaki mesele bir ceza riski değil, temsil sorunudur. Aynı içeriğe çok sayıda adresten ulaşılabilmesi kullanıcı deneyimini bozar ve içeriğinizin arama sonuçlarında nasıl performans gösterdiğini takip etmenizi zorlaştırır.

Canonical etiketi tam olarak neyi bildirir?

Google'ın kendi terminolojisinde bu işlemin adı standartlaştırmadır: bir içerik parçasının temsili (standart) URL'sini seçme süreci. Çoğunlukla tekilleştirme olarak da anılır ve amacı, normalde yinelenen içeriklerin arama sonuçlarında yalnızca bir sürümünün gösterilmesidir.

Süreç şöyle işler. Google bir sayfayı dizine eklerken önce o sayfanın birincil içeriğini belirler. Aynı görünen veya birincil içeriği çok benzer olan birden fazla sayfa bulursa bunları bir küme halinde gruplar. Ardından dizine ekleme sırasında topladığı sinyallere dayanarak, arama yapan kullanıcı için objektif olarak en eksiksiz ve yararlı olan sayfayı seçer ve onu standart olarak işaretler.

Bu seçimin görünmeyen bir sonucu daha vardır: standart sayfa en düzenli taranan sayfadır, kopya sayfalar ise tarama yükünü azaltmak için daha seyrek taranır. Yani canonical sadece hangi URL'nin sonuçlarda görüneceğini değil, hangi adresin ne sıklıkla ziyaret edileceğini de etkiler.

Varyantların nereden çıktığı da bellidir. Google'ın saydığı başlıca kaynaklar şunlardır:

• Protokol varyantları: sitenin HTTP ve HTTPS sürümlerinin ikisinin de yanıt vermesi.
• Cihaz varyantları: bir sayfanın ayrı adresteki mobil ve masaüstü sürümleri.
• Bölge varyantları: farklı ülkeler için farklı URL'lerden sunulan ama temelde aynı dildeki içerik.
• Site işlevleri: bir kategori sayfasının sıralama ve filtreleme sonuçları.
• Yanlışlıkla bırakılan varyantlar: sitenin demo sürümünün tarayıcılara açık kalması gibi durumlar.

Bunların içinde en üretken olanı dördüncü maddedir. Filtre ve sıralama işlevi olan bir kategori sayfası, birkaç seçenek kombinasyonuyla yüzlerce adres üretebilir. Bu yüzden canonical, katalog yapısı olan sitelerde tek başına bir etiket meselesi değil, e-ticaret SEO tarafında doğrudan sayfa mimarisiyle ilgili bir karardır.

Self-referencing canonical neden önerilir?

Google, standart sayfanın kendisine de kendine referans veren aynı canonical bağlantısını eklemeyi açıkça öneriyor. Bunun mantığı basit ama önemlidir: siz varlığından haberdar olmadığınız URL'lere karşı önceden sigorta almış olursunuz.

Şöyle düşünün. Temiz adresiniz https://magaza.com/kirmizi-elbise olsun ve bu sayfanın şablonuna kendini işaret eden bir canonical yazmış olun. Birisi Instagram paylaşımında sonuna bir kampanya parametresi ekler, bir başka site adresi www ile paylaşır, sizin yazılımınız sondaki eğik çizgiyi de kabul eder. Bu adreslerin hepsi aynı şablondan üretildiği için hepsi aynı canonical satırını taşır ve hepsi temiz adresi gösterir. Varyantları önceden tek tek saymanız gerekmez.

Aynı mantık içeriğinizin kopyalanması durumunda da çalışır. Bir sayfa HTML'iyle birlikte kopyalanırsa canonical satırı da beraberinde gider ve kopyanın üzerinde sizin adresinizi işaret eder. Bunun bir garanti olmadığını hemen ekleyelim: Google nadir de olsa izniniz olmadan içeriğinizi barındıran harici bir sitedeki URL'yi standart seçebilir. Bu durumda çözüm etiket değil, siteyi barındıran tarafla iletişim veya telif hakkı bildirimidir.

Dürüst olmak gerekirse self-referencing canonical zorunlu değildir. Google, standart tercihi belirtmeseniz de kullanıcılara gösterilecek en iyi sürümü kendisi belirler ve siteniz muhtemelen sorunsuz çalışır. Onu değerli kılan şey, kararı şansa bırakmak yerine şablon seviyesinde tek bir kuralla sabitlemenizdir. Sayfa sayısı arttıkça bu farkın maliyeti de artar.

Canonical bir kural değil ipucudur

Bu, konunun en sık atlanan ve pratikte en çok zaman kaybettiren kısmıdır. Google'ın ifadesi net: bu teknikleri kullanarak tercihinizi bildirebilirsiniz, ancak Google çeşitli nedenlerle sizin seçtiğinizden farklı bir sayfayı standart seçebilir. Standart tercihi belirtmek bir kural değil ipucudur.

Search Console'un URL Denetleme aracı bu ayrımı iki ayrı alan olarak gösterir. "Kullanıcı tarafından beyan edilen standart URL" sizin bildirdiğinizdir. "Google tarafından seçilen standart URL" ise Google'ın gerçekten kullandığıdır. İkisinin farklı olması bir arıza değil, sistemin tasarlandığı gibi çalışmasıdır.

Peki Google neden başka bir adres seçer? Doğrulanmış nedenler şunlardır:

• İçerik kalitesi. Google, kümedeki sayfalar arasından objektif olarak en eksiksiz ve yararlı olanı seçer. Bildirdiğiniz adres bu ölçüte göre daha zayıf kalıyorsa tercihiniz ağır basmayabilir.
• Sayfaların yeterince benzer olmaması. Beyan ettiğiniz standart URL geçerli sayfaya benzemiyorsa Google o URL'yi hiçbir zaman standart seçmez. Kopya sayfa, standart sayfaya gerçekten benzemek zorundadır.
• Çelişkili sinyaller. Site haritanızda bir adres, canonical etiketinizde başka bir adres varsa Google bu ikisini uzlaştırmak zorunda kalır.
• Yanlış yapılandırma veya müdahale. İçerik yönetim sistemi eklentilerinin istenmeyen URL'lere işaret etmesi, hatalı sunucu yapılandırmaları, hatta saldırı sonucu sayfanın head bölümüne enjekte edilen alanlar arası canonical satırları bu sonucu doğurabilir.

Buradan çıkan pratik kural, sorunu düzeltmeye koşmadan önce bir adım geri gitmektir. Google'ın seçtiği standart URL, arama sonuçlarından gelen kullanıcılarınız için sizin tercih ettiğinizden daha mı mantıklı? Cevap evet ise düzeltilecek bir şey yoktur. Bir de sabır payı vardır: içerik sorunları giderildikten sonra bile Google sayfaları iki haftaya kadar aynı yinelenen kümede tutabilir. İki gün sonra bakıp değişiklik olmadığına karar vermek erken bir yargıdır.

Standartlaştırma sinyallerinin gücü aynı değil

Tercihinizi bildirmenin birden fazla yolu var ve Google bunları etkilerine göre sıralar. Sıra bilmek işe yarar, çünkü iki sinyal çeliştiğinde hangisinin baskın çıkacağını tahmin etmenizi sağlar.

Bu üçü birbirinin alternatifi değildir. Google iki veya daha fazla yöntemi birlikte kullanmanın tercih ettiğiniz adresin sonuçlarda görünme olasılığını artırdığını söyler. Kritik nokta hepsinin aynı adresi göstermesidir.

Listelenen üç yöntemin dışında, site kurulumundan doğan sinyaller de vardır. Google eşdeğer HTTP sayfası yerine HTTPS sayfasını standart tercih eder, ancak bu tercih koşulsuz değildir. HTTPS sayfasında geçersiz SSL sertifikası varsa, sayfa görseller dışında güvenli olmayan bağımlılıklar içeriyorsa, kullanıcıları bir HTTP sayfasına veya o sayfa üzerinden yönlendiriyorsa ya da HTTPS sayfası HTTP sürümüne canonical veriyorsa tercih bozulur. Bozuk sertifika ve HTTPS'ten HTTP'ye yönlendirme özellikle tehlikelidir, çünkü HTTP'yi çok güçlü biçimde tercih ettirir ve HSTS uygulamak bile bu tercihi geçersiz kılamaz.

Son olarak iç bağlantılar. Google'ın en iyi uygulama listesinde şu madde yer alır: site içinde bağlantı verirken kopya URL'ye değil standart URL'ye bağlantı verin, çünkü standart saydığınız adrese istikrarlı biçimde bağlantı vermek Google'ın tercihinizi anlamasına yardımcı olur. İç bağlantı, yönlendirme ile aynı sınıfta bir sinyal değildir, ama tutarlılığın bedava olduğu tek yerdir.

Canonical etiketi nasıl kurulur?

Etiketin kendisi tek satırdır ve sayfanın head bölümünde durur:

<head>
  <title>Kırmızı Elbise</title>
  <link rel="canonical" href="https://magaza.com/kirmizi-elbise" />
</head>

Kurulumda karar verilmesi gereken noktalar şunlardır:

1. Mutlak URL kullanın. Protokolüyle ve alan adıyla birlikte tam adres yazın. Google bu yöntemin HTTP üstbilgisi sürümünde mutlak URL kullanımını açıkça belirtir ve aynı disiplin link öğesi için de geçerlidir.
2. Tek adet olsun. Sayfada birden fazla canonical satırının bulunması, hangisinin geçerli olduğunu belirsizleştirir.
3. Protokol ve alt alan adında tutarlı olun. Site HTTPS ve www içermeyen sürümde yayınlanıyorsa canonical de aynı biçimi kullanmalıdır. Yazdığınız adresle sitenin gerçekten yanıt verdiği adres farklıysa sinyal kendi içinde çelişir.
4. URL parçası kullanmayın. Google genellikle URL parçalarını (adreste # karakterinden sonraki kısım) desteklemez, bu yüzden bir parçayı standart olarak belirtmek anlamsızdır.
5. Tek yöntemde karar kılın. Canonical'ı HTML link öğesiyle veya HTTP yanıt üstbilgisiyle verebilirsiniz. İkisi birden desteklenir, ancak Google birini seçip onunla devam etmeyi önerir: aynı anda kullanıldığında üstbilgide bir adres, etikette başka bir adres bulunma ihtimali artar.
6. HTML olmayan dosyalarda üstbilgiyi kullanın. Link öğesi yalnızca HTML sayfalarında çalışır. PDF gibi dosyalar için canonical'ı HTTP üstbilgisiyle vermeniz gerekir.
7. JavaScript'in etiketi ezmediğinden emin olun. İstemci tarafında oluşturma kullanıyorsanız en iyi yol canonical'ı HTML kaynak kodunda belirtmek ve JavaScript'in bu satırı değiştirmediğinden emin olmaktır. Kaynak kodda ayarlayamıyorsanız etiketi tamamen dışarıda bırakıp yalnızca JavaScript ile ayarlamak daha nettir.

Bir uyarı da hangi etiketlerin canonical sayılmadığıyla ilgili. Bir sayfanın alternatif sürümlerini öneren canonical açıklamaları yok sayılır. Özellikle hreflang, lang, media ve type özelliklerini içeren canonical satırları standartlaştırma için kullanılmaz. Alternatif sürümleri bildirmek için canonical değil, uygun rel="alternate" açıklamaları kullanılır.

Search Console canonical seçimini nasıl gösterir?

Kurulumun doğru olup olmadığını tahmin etmenize gerek yok, Google seçimini size söylüyor. URL Denetleme aracında bir adresi denetlediğinizde "Google tarafından seçilen standart URL" alanı gerçek cevabı verir.

Burada kritik bir sınır var: standart sürümü yalnızca dizine eklenen verilerde görebilirsiniz. Canlı test, test edilen sürümün standart sayılıp sayılmayacağını öngöremez, çünkü canonical tercihleri ve bir adresin site haritasında gönderilip gönderilmediği gerçek zamanlı olarak test edilemez. Canlı testte temiz görünen bir sayfanın raporda kopya olarak işaretlenmesinin sebebi çoğunlukla budur.

Sayfa dizine ekleme raporunda canonical ile ilgili üç durum adı görürsünüz:

• Doğru standart etikete sahip alternatif sayfa. Sayfa bir alternatiftir ve doğru standart sayfayı işaret etmektedir. Beklenen sonuç budur.
• Kullanıcı tarafından seçilen standart sayfa olmadan kopya. Sayfa başka bir sayfanın kopyasıdır ama tercih edilen standart olarak belirtilmemiştir. Google başka bir sayfayı standart seçtiği için bu adresi sonuçlarda sunmaz. Bu bir hata değildir, sürecin böyle işlemesi planlanmıştır.
• Kopya, Google kullanıcıdan farklı bir standart sayfa seçti. Google, denetlenen sayfanın sizin beyan ettiğiniz adresin kopyası olmadığını, başka bir adresin kopyası olduğunu düşünmektedir. Buradaki asıl sinyal içerik benzerliğidir.

Kopya veya alternatif işaretinin kendisi kötü haber değildir. Google'ın ifadesiyle bir sayfanın kopya veya alternatif olarak işaretlenmesi genellikle iyi bir şeydir, çünkü standart sayfayı bulup dizine eklediğini gösterir. Hedef, dizine eklenen her sayfanın standart sürüm olmasıdır.

Etiketleri site genelinde tek tek denetlemek yerine toplu görmek isterseniz, canonical kontrolü bir site içi SEO analizi taramasının standart maddelerinden biridir. Tarama size adresleri listeler, kararı yine Search Console verir.

Canonical mi 301 yönlendirme mi?

İkisi rakip değil, farklı sorulara verilen cevaplardır. Ayrımı tek bir soruyla yapabilirsiniz: kopya adresin erişilebilir kalması gerekiyor mu?

Gerekmiyorsa yönlendirme kullanın. Google yönlendirmeleri "mevcut kopya sayfalardan kurtulmak isterseniz" başlığı altında anlatır ve yönlendirme hedefinin standart olması yönünde güçlü bir sinyal sayar. HTTP ve www varyantları, taşınmış sayfalar ve artık kullanılmayan eski adresler bu gruba girer. Tüm yönlendirme yöntemleri Google Arama üzerinde aynı etkiye sahiptir, ancak arama motorlarının fark etme süresi değişir: en hızlı etki için sunucu tarafı yönlendirmeler tercih edilir. Yönlendirmelerin hedefsiz kaldığında nasıl kayba dönüştüğü ayrı bir konudur ve kırık link ve yönlendirme tarafında ele alınır.

Gerekiyorsa canonical kullanın. Filtre ve sıralama adresleri kullanıcı için çalışmalıdır, kampanya parametreli bağlantılar tıklandığında açılmalıdır. Bu adresleri yönlendiremezsiniz, ama hangisinin temsilci olduğunu bildirebilirsiniz.

Bir de yapılmaması gerekenler var. Standartlaştırma amacıyla robots.txt kullanmayın: Google, robots.txt dosyasında taranmasına izin verilmeyen adresleri içerikleri olmadan dizine ekleyebilir. URL kaldırma aracını da kullanmayın, çünkü bu işlem adresin tüm sürümlerini aramadan gizler. Tek bir sitede standart sayfa seçimini engellemek için noindex kullanmak da önerilmez, canonical bu iş için tercih edilen yöntemdir.

Sık yapılan canonical hataları

Aşağıdakilerin ortak noktası, etiketin yanlış yazılmış olması değil, sinyallerin birbiriyle çelişmesidir.

• Sayfalamada bütün sayfaları birinciye kanonize etmek. Google bunu doğrudan yasaklar: sayfalara ayrılmış bir sıralamada ilk sayfayı standart olarak kullanmayın, her sayfayı kendi standart adresinde verin. İkinci ve sonraki sayfalardaki ürünler ilk sayfada yoktur, dolayısıyla bunlar kopya değildir. Hepsini birinciye bağladığınızda derinlerdeki ürünleri kendi elinizle dizin dışına itersiniz.
• Farklı yöntemlerle farklı adres bildirmek. Site haritasında bir adres, canonical etiketinde başka bir adres bildirmek Google'ın en iyi uygulama listesinde açıkça sakıncalı sayılır.
• İç bağlantılarda kopya adrese link vermek. Menülerde ve içerik bağlantılarında parametreli veya www'li sürümü kullanmak, etiketle söylediğinizin tersini davranışla söylemektir.
• hreflang ile dil uyumsuzluğu. hreflang kullanıyorsanız aynı dilde bir standart sayfa belirttiğinizden emin olun. Aynı dilde standart sayfa yoksa mümkün olan en iyi alternatif dil belirtilir.
• İçerik yönetim sistemine körü körüne güvenmek. Bazı sistemlerde ve eklentilerde canonical istenmeyen adreslere işaret edebilir. Tarayıcının geliştirici araçlarıyla HTML kodunu kontrol etmek bu sorunu birkaç saniyede ortaya çıkarır.
• Sayfaların gerçekten farklı olduğunu görmemek. Standartlaştırma sorunlarını düzeltmek, teknik olarak gruplanan sayfaların yeterince farklı olmasını sağlamaya dayanır. Fark net ve önemliyse sayfalar genellikle daha hızlı ayrılır.

Sık sorulan sorular

Canonical etiketi kopya içerik cezasını önler mi?

Böyle bir ceza bu bağlamda söz konusu değildir. Bir sitede kopya içerik bulunması normaldir ve Google'ın spam politikalarını ihlal etmez. Canonical bir ceza kalkanı değil, hangi adresin temsilci olacağını bildiren bir tercih aracıdır.

Standart URL her zaman arama sonuçlarında görünen adres midir?

Hayır. Google, kopyalardan biri kullanıcıya açıkça daha uygun olduğunda farklı bir adres gösterebilir. Klasik örnek cihaz farkıdır: masaüstü sayfası standart olsa bile kullanıcı mobil cihazdaysa sonuç muhtemelen mobil adrese işaret eder.

Başka bir alan adına canonical verilebilir mi?

Teknik olarak mümkündür ancak içerik ortaklığı senaryolarında önerilmez. Sayfalar genellikle birbirinden çok farklı olduğu için standart bağlantı öğesi, ortak kullanım iş ortaklarının yinelemesini önlemek isteyenler için uygun bir çözüm değildir. Bu durumda en etkili yol, iş ortaklarının içeriğin dizine eklenmesini engellemesidir.

Canonical değişikliği ne kadar sürede etkisini gösterir?

Sabit bir süre yoktur. Bilinen tek somut sınır şudur: içerik sorunları giderildikten sonra bile Google sayfaları iki haftaya kadar aynı yinelenen kümede tutabilir. En önemli adresler için Search Console'daki dizine ekleme isteği özelliğini kullanabilirsiniz, ancak bu özellik kotaya tabidir.

Canonical verdiğim sayfaya ayrıca noindex eklemeli miyim?

Hayır. Tek bir sitede standart sayfa seçimini engellemek için noindex kullanmak önerilmez, çünkü bu kullanım sayfanın aramadan tamamen engellenmesine yol açar. Bu iş için canonical açıklamalarının kullanılması tercih edilir.