Toxic Link Analizi ve Disavow Dosyası Gerçekten Ne Zaman Gerekir?

Rapordaki kırmızı sayı kimin ölçütü?

Bir backlink aracının raporu açılır ve ekranda kırmızıyla işaretlenmiş bir liste durur: siteye gelen bağlantıların bir bölümü "zehirli" etiketlidir, yanlarında iki haneli bir puan yazar ve aracın kendisi bu satırları tek tuşla bir reddetme dosyasına çevirmeyi önerir. Bu ekranın ürettiği refleks, listeyi olduğu gibi Google'a göndermektir.

Google'ın bağlantıları reddetme belgesi ise ilk adımda bunun tersini söylüyor: çoğu zaman Google hangi bağlantılara güveneceğini ek yardım olmadan değerlendirebiliyor, dolayısıyla çoğu sitede bu aracın kullanılması gerekmiyor. Aradaki mesafe, puanı kimin ve neye göre ürettiğini bilmemekten doğuyor.

Google tekil bir bağlantı için "zehirlilik" diye bir ölçüt yayımlamıyor. Puanı üreten, bağlantı kaynağını kendi modeliyle değerlendiren üçüncü taraf araçtır ve araçlar bunu genellikle açıkça yazar. Moz'un Spam Score belgesi ölçütü şöyle tanımlıyor: incelenen siteye benzer özellikler taşıyan sitelerden Google tarafından cezalandırılmış veya yasaklanmış olanların yüzdesi. Skor, veri setindeki milyonlarca cezalı ya da yasaklı sitede ortak bulunan 27 özelliği belirleyen bir makine öğrenmesi modelinden çıkıyor ve yüzde 61 ile 100 arası aracın "yüksek" bandını oluşturuyor. Aynı belge yüksek skorun o sitenin mutlaka spam olduğu anlamına gelmediğini, ölçütün nedensellik değil cezalandırılmayla korelasyon üzerine kurulduğunu, dolayısıyla çözümün yüksek skorlu bağlantıları reddetmek olmadığını ve skorun bir araştırmayı başlatan rehber olarak kullanılması gerektiğini yazıyor.

Yani araç şunu söylüyor: "bu kaynak, sorun çıkarmış sitelere benziyor, bir bak." Refleks ise şuna dönüşüyor: "bu bağlantı sitene zarar veriyor, sil." İkisi aynı cümle değil.

Google reddetme aracını hangi koşulda öneriyor?

Belge, aracın gerekli olup olmadığına karar vermeyi ayrı bir adım olarak kuruyor ve iki koşulu birbirine bağlıyor. Geri bağlantıları reddetmeniz gerekir: siteye işaret eden önemli miktarda spam, sahte veya düşük kaliteli bağlantı olduğunu düşünüyorsanız ve bu bağlantılar sitenizde manuel işlem başlatılmasına neden olduysa ya da buna neden olma ihtimali taşıyorsa.

Bu "ve" bağlacı, konunun tamamını taşıyan yerdir. Kirli görünen bir bağlantı listesi tek başına birinci koşulu bile garantilemez, ikinci koşulu hiç karşılamaz. İkinci koşul ise tahmin gerektirmez: Search Console'un manuel işlemler raporunda ya bir bildirim vardır ya yoktur.

Google aynı belgede aracı gelişmiş bir özellik olarak tanımlıyor, dikkatli kullanılması gerektiğini ve yanlış kullanılırsa sitenin arama sonuçlarındaki performansına zarar verebileceğini yazıyor. Bir aracın kendi belgesinde bu uyarıyı taşıması, aracın nötr olmadığı anlamına gelir. Kullanmamak da bir karardır, gereksiz kullanmak da.

Bağlantı sinyalinin nasıl çalıştığı ve doğal bir profilin neye benzediği konusundaki temel kavramlar backlink nedir yazısında ayrıntılı biçimde ele alınıyor.

Google spam bağlantıları ne kadar kendiliğinden eliyor?

"Çoğu sitede gerekmiyor" cümlesinin arkasında, Google'ın bağlantı spam'ini kaynağında yakalama iddiası var. Spam ile mücadele sistemi SpamBrain, yalnızca spam bağlantı üreten siteleri değil, başka sitelere spam bağlantı iletmek üzere kurulmuş siteleri de tespit edecek biçimde eğitildi. Google bu eğitimden sonra önceki bağlantı spam'i güncellemesine kıyasla 50 kat daha fazla bağlantı spam'i içeren site yakaladığını, saldırıya uğramış siteler üzerinden yapılan spam'in algılanmasında 10 kat iyileşme olduğunu bildirdi. Aynı raporlamada sistemin bir önceki yıla göre 5 kat, ilk kullanıma sunulduğu döneme göre 200 kat daha fazla spam içerikli site tespit ettiği ve Arama'dan yapılan ziyaretlerin yüzde 99'undan fazlasının spam içermediği aktarıldı.

Bu sayıların kaynağı Google'ın kendisidir, bağımsız bir ölçüm değildir ve tek bir bağlantının sizin profilinizde nasıl işlendiğine dair bireysel garanti taşımaz. Ancak yön nettir: sistem çöp bağlantıyı hedef siteye fatura etmek yerine görmezden gelmeye ayarlıdır. Reddetme dosyası bu mekanizmanın yerine geçen bir araç değil, mekanizmanın yetmediği dar bir durum için bırakılmış kapıdır.

Reddetmeden önceki adım bağlantıyı gerçekten kaldırmaktır

Belgenin sıralaması nettir: ilk ve en önemli adım olarak spam veya düşük kaliteli bağlantıların web'den olabildiğince kaldırılması önerilir. Reddetme, kendiniz kaldıramadığınız ya da kaldırılmasını sağlayamadığınız bağlantılar için kalan seçenektir.

Bu sıra pratikte sık atlanır, çünkü kaldırma emek ister: yayınlayan siteyi bulmak, iletişim kanalını çıkarmak, cevap beklemek. Dosya hazırlamak ise on dakikalık iştir. Ancak Google'a "bu bağlantıyı yok say" demek ile bağlantının internetten silinmesi aynı sonucu vermez. Reddedilen bağlantılar Search Console'daki Bağlantılar raporunda görünmeye devam eder; rapor temizlenmez, yalnızca o kaynağın değerlendirmeye girmemesi istenmiş olur.

Disavow dosyası nasıl hazırlanır?

Dosya, biçimi katı fakat içeriği tamamen sizin yargınıza bırakılmış düz bir metin dosyasıdır. Sıra şöyle işler:

1. Search Console'da manuel işlemler raporunu açın ve siteye yönlendiren yapay bağlantılar için bir bildirim olup olmadığını görün. Bildirim yoksa listeyi hazırlamadan önce ikinci koşulun gerçekten sağlandığını sorgulayın.
2. Bağlantı kaynaklarını elle inceleyin. Araç puanını hangi kaynağa önce bakacağınızı belirleyen sıralama ölçütü olarak kullanın, karar ölçütü olarak değil.
3. Kaldırılabilecek bağlantılar için yayınlayan siteyle iletişime geçin ve sonucu not edin. Bu adımın kaydı, gerekirse yeniden değerlendirme talebinde işinize yarar.
4. Kaldıramadıklarınızı düz metin dosyasına yazın.
5. Dosyayı reddetme aracı sayfasından ilgili mülkü seçerek yükleyin.

Dosya biçiminin kuralları şunlardır:

• Her satırda tek bir URL veya alan adı bulunur.
• Bir alan adını ya da alt alan adını tümüyle reddetmek için satır başına domain: öneki eklenir, örneğin domain:example.com biçiminde.
• example.com/tr/ gibi bir alt yolun tamamı reddedilemez; ya tek tek URL'ler ya da alan adının kendisi yazılır.
• Dosya UTF-8 veya 7 bit ASCII kodlanmış olmalı ve adı .txt ile bitmelidir.
• Tek bir URL en fazla 2.048 karakter olabilir.
• Dosya en fazla 100.000 satır ve 2 MB olabilir; boş satırlar ve yorum satırları da bu sayıma girer.
• Satır başına # konursa o satır yorum sayılır ve Google tarafından yoksayılır.

Yorum satırı önemsiz bir ayrıntı gibi görünür ama dosyanın tek hafızasıdır. Bir satırın neden eklendiği, hangi bildirimden sonra ve hangi kaldırma denemesi başarısız olduktan sonra listeye girdiği yazılmazsa, aylar sonra o listeyi devralan kişi hiçbir satırın gerekçesini bilemez.

Search Console tarafında çıkan sınırlar

Araç, dosyanın kendisi kadar sorun çıkaran birkaç kısıtla geliyor.

Alan mülkleri desteklenmiyor. Search Console'da yalnızca alan mülkü tanımlıysa reddetme aracı o mülkü listelemez. Dosyayı hazırlayıp yükleyecek yeri arayan çoğu kişinin çarptığı sessiz duvar budur; aracı kullanabilmek için URL öneki tipinde doğrulanmış bir mülkün bulunması gerekir.

Yeni liste eskisinin yerine geçer. Her mülk için tek bir liste tutulur ve yükleme ekleme değil değiştirme işlemidir. İkinci dosyayı yüklerken önceki satırları da içinde taşımazsanız eski reddetmeler sessizce iptal olur. Dosyanın sürüm kopyasını kendi tarafınızda saklamanın pratik nedeni budur.

Liste yalnızca yüklendiği mülk için geçerlidir. Hem http hem https mülkünüz varsa her biri için ayrı liste gerekir. Alt mülkler kapsanır: example.com için geçerli bir liste m.example.com için de geçerli olur, ancak ikisinde de ayrı liste varsa uygulanan şey iki listenin birleşimidir.

Etki hemen görünmez. Google listeyi, web'i yeniden tarayıp gördüğü sayfaları yeniden işlerken dizine ekler ve bu birkaç hafta sürebilir. Yüklemenin ertesi günü sıralamaya bakıp sonuç çıkarmak mümkün değildir.

Bunlara ek olarak liste yükleyebilmek için mülkün sahibi olmanız gerekir; sınırlı yetkiyle eklenmiş kullanıcılar bu ekranı kullanamaz.

Toplu reddetmenin sitenize maliyeti

Bir listeyi eşik değere göre filtreleyip toptan reddetmek, kararı bir modele devretmek demektir. O model sizin sitenizi görmemiştir, sektörünüzü bilmez ve kendi belgesinde nedensellik iddia etmez. Yanlış tarafa düşen her satır, gerçekten değer taşıyan bir bağlantının değerlendirmeye girmesini engeller.

Bu kararın geri alınması da simetrik değildir. Listeyi araç ekranından iptal edebilirsiniz, fakat iptalin dizine işlenmesi de yükleme kadar zaman ister, yine birkaç hafta. Hatalı bir toplu reddetme aynı gün geri alınmaz, bir sonraki döneme sarkar.

Sağlıklı yaklaşım listeyi karar değil gündem olarak kullanmaktır: puanı yüksek çıkan kaynakları elle açıp içeriğine, konusuna ve sitenizle ilgisine bakmak. Profilin bütününü bu gözle taramak için bir başlangıç noktası isteyen kaynakları tek ekranda görmek üzere backlink analizi aracını kullanabilir; hangi satırın gerçekten sorun olduğu kararı yine incelemeden çıkar.

Siteye izinsiz yerleştirilen bağlantılar bu araçla çözülmez

Reddetme dosyası tek yönlü çalışır ve yalnızca sitenize gelen bağlantıları kapsar. Buna çok benzeyen fakat tersten işleyen bir problem daha var. Sitenin güvenlik açığından yararlanılarak sayfalara izinsiz bağlantı yerleştirilmesi Google'ın spam politikalarında saldırıya uğramış içerik başlığı altındadır ve burada siteniz bağlantıyı alan taraf değil, veren taraftır.

Bu durumda hazırlanacak bir reddetme dosyası işe yaramaz, çünkü sorunlu bağlantı sizin sunucunuzdadır. Çözüm sırası da farklıdır: yerleşimi bulmak, temizlemek, güvenlik açığını kapatmak ve yeniden yerleşim olup olmadığını izlemek. Senaryonun ayrıntısı ve tespit yöntemleri hacklink nedir yazısında anlatılıyor.

Rapor geldiğinde izlenecek karar sırası

Kırmızı bir rapor gördüğünüzde sıra şudur:

1. Search Console'da manuel işlemler raporuna bakın.
2. Bildirim varsa bağlantıları kaldırtmayı deneyin, kaldıramadıklarınız için dosyayı hazırlayın ve yeniden değerlendirme talebini yaptığınız işin kaydıyla birlikte gönderin.
3. Bildirim yoksa ancak profilde gerçekten yoğun bir spam kümesi görüyorsanız kaynakları elle inceleyin ve yalnızca kaldıramadığınız, açıkça kalıp gösteren kümeyi dosyaya alın.
4. Bildirim yoksa ve elle bakınca ortada bir küme çıkmıyorsa dosya hazırlamayın.

Dördüncü madde çoğu sitenin gerçek cevabıdır ve kabul edilmesi genellikle zordur, çünkü hiçbir şey yapmamak gibi görünür. Oysa aynı emeğin gideceği daha verimli bir yer var: profili spam kümesinden arındırmaya çalışmak yerine profile gerçek ziyaretçisi olan kaynaklardan bağlantı eklemek. Bu tarafı planlı yürütmek isteyenler için backlink paketleri sayfası kaynak seçim ölçütlerini ve kapsamı gösteriyor.

Sık sorulan sorular

Rakibim siteme spam bağlantı gönderiyorsa dosya hazırlamalı mıyım?

Karar ölçütü değişmez, aynı iki koşul geçerlidir. Google üçüncü taraf sitelerdeki işlemlerin bir web sitesini olumsuz etkilememesi için yoğun çaba harcadığını belirtiyor; yani dışarıdan gelen spam bağlantı akışı otomatik olarak bir kayıp anlamına gelmiyor. Önce manuel işlemler raporuna bakın. Bildirim yoksa akışı kaydedip izleyin ve dosyayı reflekse değil bulguya dayandırın.

Bağlantıya nofollow konması ile reddetme aynı işi yapar mı?

İkisi farklı taraflarda durur. nofollow gibi nitelikler bağlantıyı veren sayfada tanımlanır, dolayısıyla o sayfaya erişiminiz yoksa nofollow bir seçenek değildir. Reddetme dosyasını ise bağlantıyı alan taraf yükler ve dosya yalnızca kendi mülkü için geçerli olur. Kontrolün kimde olduğu, hangisinin kullanılabileceğini belirler.

Disavow dosyası hazırlamak sıralamamı yükseltir mi?

Araç, ceza kaynaklı bir kaybı gidermeye yönelik bir onarım aracıdır, sıralama artırma yöntemi değildir. Google onu gelişmiş bir özellik olarak tanımlıyor ve yanlış kullanımın sitenin arama sonuçlarındaki performansına zarar verebileceğini yazıyor. Ortada manuel işlem yokken hazırlanan bir dosyanın beklenen kazancı sıfır, olası kaybı ise gerçek bağlantı sinyalidir.