Search Console Manuel İşlemler ve Güvenlik Sorunları Raporları

Trafik sert biçimde düştüğünde masada söylenen ilk cümle çoğu zaman aynıdır: "Google cezası yedik." Bu cümle neredeyse her seferinde yanlış bir teşhistir ve yanlış olduğunu kanıtlamak birkaç saniye sürer.

Google'ın bir siteye doğrudan uyguladığı, halk dilinde ceza denen şey gerçekten vardır ve resmi adı manuel işlemdir. Tanımlayıcı özelliği de gizli olmamasıdır. Google'da bir inceleme uzmanı sitedeki sayfaların spam politikalarına uymadığına karar verdiğinde bu karar Search Console'daki Manuel İşlemler raporuna ve hesabın mesaj merkezine düşer. Manuel işlem varsa görürsünüz. Raporda görünmüyorsa yoktur.

Bu yüzden düşüş teşhisinin ilk adımı tahmin yürütmek değil, iki raporu açmaktır. Manuel İşlemler ve Güvenlik Sorunları raporları birlikte "ceza mı yedik" sorusunu kesin olarak kapatır. İkisi de temizse konu kapanır ve teşhise trafik düşüşünün gerçek nedenleri üzerinden devam edilir.

Manuel İşlem Bir İnsan Kararıdır

Manuel işlemi diğer her şeyden ayıran nokta, kararı bir algoritmanın değil bir kişinin vermesidir. Google'ın inceleme uzmanı sayfaları görür, spam politikalarıyla karşılaştırır ve ihlal tespit ederse siteye karşı işlem uygular. İşlemlerin çoğu arama dizinine müdahale girişimlerine yöneliktir.

Sonuç genellikle sessizdir. Manuel İşlemler raporunda bildirilen sorunların büyük kısmı, kullanıcıya herhangi bir görsel uyarı gösterilmeden sayfaların ya da sitenin sıralamasının düşürülmesine veya arama sonuçlarından çıkarılmasına yol açar. Ziyaretçi bir şey fark etmez, site sahibi yalnızca trafiğin gittiğini görür. Bildirimi taşıyan tek yer Search Console'dur.

Algoritmik değerlendirme ise bambaşka bir mekanizmadır ve hiçbir raporda karşılığı yoktur. Bir güncellemeden sonra sıralamalar değişip trafik düşebilir, ama bu bir işlem değildir, dolayısıyla kaldırılacak bir şey ya da başvurulacak bir merci de yoktur. İki durumu birbirinden ayırmak, atılacak adımı tamamen değiştirir.

Manuel İşlemler Raporu Nerede Bulunur ve Nasıl Okunur

Rapor Search Console'un sol menüsünde Güvenlik ve Manuel İşlemler başlığı altındadır. Sitenizle ilgili bir manuel işlem yoksa raporun üstünde yeşil bir onay işareti ve bunu bildiren bir mesaj görürsünüz. İşlem varsa üst kısımda işlem sayısı yazar ve her biri ayrı bir satır olarak listelenir.

Asıl bilgi satırı genişlettiğinizde çıkar. Açılan panelde işlemin türü, kısa açıklaması ve etkilenen sayfa düzenleri yer alır. Etkilenen kısım sitenin bir alt kümesi de olabilir, tamamı da. Örneğin panelde https://example.com/emlak/ biçiminde bir düzen görünüyorsa o dizin altındaki sayfaların bir kısmı veya tamamı etkilenmiştir. Düzenle eşleşen her sayfanın mutlaka etkilenmiş olması gerekmez. "Tüm sayfaları etkiliyor" açıklaması ise sitenin tamamının kapsandığı anlamına gelir.

Raporun bir de geçmişi vardır. Sitenin daha önce aldığı ve kaldırılan işlemler görüntülenebildiği için, devraldığınız bir projede geçmişte ne yaşandığını da buradan okuyabilirsiniz. Bu, sıfırdan başlamış gibi görünen bir sitede eski bir spam dosyasının izini bulmanın en hızlı yoludur.

Hangi Manuel İşlem Türleri Var

Google uygulanabilecek manuel işlemleri kendi yardım belgesinde tek tek listeler ve her biri için ayrı düzeltme adımları verir. Türler kabaca beş öbekte toplanır.

• Bağlantı kaynaklı işlemler: sitenize yönelik yapay bağlantılar ve sitenizden verilen yapay bağlantılar. İlki dışarıdan kurulan yapay bağlantı düzenleriyle, ikincisi sizin dışarıya verdiğiniz satılmış veya manipülatif bağlantılarla ilgilidir.
• İçerik kaynaklı işlemler: katma değeri düşük olan veya hiç değer katmayan düşük etkili içerik, kullanıcı tarafından oluşturulan spam, üçüncü taraf kaynaklı spam ile sitenin kötüye kullanımı ve site itibarını kötüye kullanma.
• Gizleme ve yönlendirme işlemleri: gizli metin ve anahtar kelime doldurma, gizleme ve gizli yönlendirmeler, gizli mobil yönlendirmeler, gizlenmiş resimler ve geri düğmesinin ele geçirilmesi.
• İşaretleme ve teknik uyumsuzluk işlemleri: yapılandırılmış veri sorunu ve AMP içeriği uyuşmazlığı. Yapılandırılmış veri başlığı kendi içinde ayrıntılıdır; sayfa içeriğinin işaretlemeden farklı olması, ürün olmayan bir öğenin ürün olarak işaretlenmesi veya hizmeti sağlayan tarafın kendi yorumunu yazmış olması gibi ayrı ayrı tanımlanmış ihlaller içerir.
• Kapsam ve yayın işlemleri: önemli spam sorunları, spam içerikli ücretsiz barındırıcı ve Haberler ile Keşfet yüzeylerine özel politika ihlalleri.

Burada sık yapılan bir hatayı düzeltmek gerekiyor. Hacklenmiş bir site manuel işlem türlerinin arasında yer almaz. Saldırıya uğramış içerik ayrı bir yerde, Güvenlik Sorunları raporunda ele alınır. Yani sitesine hacklink yerleştirilen bir site sahibi Manuel İşlemler raporuna baktığında büyük ihtimalle temiz bir ekran görür ve yanlış bir güven duygusuyla oradan ayrılır. Doğru raporun hangisi olduğunu bilmek, teşhis süresini günlerden dakikalara indirir.

Bağlantı kaynaklı bir işlem gelmişse yapılacak iş de nettir. Bağlantılar kaldırılabiliyorsa kaldırılır, kaldırılamayanlar için disavow dosyası devreye girer. Google'ın önerdiği bir ara yol daha var: dışarıya verdiğiniz sorunlu bağlantıları silmek yerine bağlantı özelliğiyle işaretleyerek ya da robots.txt ile engellenen bir sayfa üzerinden yönlendirerek etkisiz hale getirebilirsiniz.

Manuel İşlem Nasıl Düzeltilir

Düzeltme sırası raporun kendisinden çıkar. Önce açıklama paneli genişletilir, etkilenen sayfa düzenleri okunur, ardından panelde yer alan ayrıntılı bilgi bağlantısı üzerinden o türe özgü adımlar uygulanır.

Bu aşamada kritik olan tek bir kural var ve çoğu başarısız denemenin sebebi de o kuralın atlanmasıdır: sorunun etkilenen tüm sayfalarda düzeltilmesi gerekir. Yalnızca bir bölümünü temizlediğinizde arama sonuçlarına kısmi bir dönüş elde etmezsiniz. Sonuç ya tamdır ya da yoktur. Aynı mantık birden fazla manuel işlem olan siteler için de geçerlidir; işlemlerin tamamı anlaşılıp hepsi giderilmeden inceleme isteği göndermenin bir karşılığı olmaz.

Pratikte bu, temizliği örneklerle sınırlamamak anlamına gelir. Raporda gösterilen sayfa düzenleri sorunun nerede yoğunlaştığını söyler, ancak eksiksiz bir liste vaat etmez. Aynı şablondan üretilen, aynı eklentiden beslenen veya aynı yazar hesabından girilen tüm sayfalar taranmadan temizlik bitmiş sayılmaz.

Yeniden Değerlendirme İsteğinde Ne Yazılmalı

Temizlik bittiğinde raporun içindeki inceleme isteği düğmesi kullanılır. Google iyi bir isteğin üç özelliğini açıkça tarif ediyor ve bu üçü aslında bir belge iskeletidir.

1. Sorunun tam olarak ne olduğunu açıklayın. Genel bir kabul cümlesi değil, somut bir tanım beklenir: hangi bölümde, hangi uygulama yüzünden, hangi tür ihlal oluştu.
2. Sorunu gidermek için uyguladığınız adımları açıklayın. Hangi içeriklerin kaldırıldığı, hangi bağlantıların söküldüğü veya reddedildiği, hangi eklentinin devre dışı bırakıldığı, hangi kullanıcı hesabının kapatıldığı sırayla yazılır.
3. Yaptığınız çalışmanın sonucunu belgeleyin. Burası çoğu isteğin zayıf kaldığı yerdir. Kaldırılan kötü içeriklerden ve eklenen iyi içeriklerden örnek vermek, iddiayı doğrulanabilir hale getirir.

İstek gönderildikten sonra Google isteğin alındığını bildiren bir onay mesajı iletir ve inceleme tamamlandığında e-posta ile haber verir. Bu arada yapılmaması gereken şey, bekleyen istek hakkında nihai karar gelmeden aynı isteği yeniden göndermektir.

Süre beklentisini de baştan doğru kurmak gerekir. Google'a göre yeniden değerlendirme incelemelerinin çoğu birkaç gün ile birkaç hafta arasında tamamlanır. Bağlantılarla ilgili istekler gibi bazı durumlarda inceleme normalden uzun sürebilir. Bu, temizliğin yetersiz olduğu anlamına gelmez; bağlantı dosyasının değerlendirilmesi doğası gereği daha yavaştır.

Güvenlik Sorunları Raporu Neyi Anlatır

Güvenlik Sorunları raporu, sitenin saldırıya uğradığını gösteren belirtileri veya ziyaretçiye ya da ziyaretçinin cihazına zarar verebilecek davranışları listeler. Google bunları üç kategoriye ayırır: saldırıya uğramış içerik, kötü amaçlı ve istenmeyen yazılımlar, sosyal mühendislik.

Saldırıya uğramış içerik, sitedeki güvenlik açıkları nedeniyle izniniz olmadan sitenize konan içeriktir ve raporda dört ayrı biçimde görünür: kötü amaçlı yazılım, kod yerleştirme, içerik yerleştirme ve URL yerleştirme. Sosyal mühendislik tarafında aldatıcı sayfalar ve aldatıcı yerleştirilmiş kaynaklar bulunur; kimlik avı bu başlığın altındadır ve kullanıcı girişinde olası kimlik avı tespiti ayrı bir uyarı olarak raporlanır. Yazılım tarafında ise zararlı indirme işlemleri, zararlı indirmelere bağlantılar, yaygın olmayan indirmeler ve anlaşılır olmayan mobil faturalandırma yer alır.

Manuel işlemden en görünür farkı burada ortaya çıkar. Güvenlik sorunundan etkilenen sayfalar arama sonuçlarında bir uyarı etiketiyle görüntülenebilir ya da kullanıcı sayfayı ziyaret etmeye çalıştığında tarayıcıda uyarı amaçlı bir ara sayfa çıkabilir. Manuel işlem sessizce trafik keser; güvenlik sorunu markanın yüzüne uyarı yapıştırır. Ticari zararı bu yüzden daha hızlı ve daha derindir.

Her sorun aynı ağırlıkta da değildir. Sorunlar hata veya uyarı olarak sınıflandırılır. Örneğin yaygın olmayan indirmeler başlığı sayfanın arama sonuçlarında görünmesini engellemez, yalnızca kullanıcı bilinmeyen dosyayı ilk kez indirmek istediğinde Chrome bir uyarı gösterir. Google Güvenli Tarama dosyaların güvenli olduğunu doğrularsa bu uyarılar kendiliğinden kalkar.

Güvenlik Sorunu Görüldüğünde İzlenecek Sıra

Rapordaki her sorun için Google aynı iskeleti öneriyor: sorunu onaylayın, düzeltip düzeltemeyeceğinize karar verin, temizleyin, doğrulayın ve inceleme isteyin.

Onaylama adımında dikkat edilmesi gereken bir güvenlik uyarısı var. Kötü amaçlı yazılım bulaşmış sayfaları doğrudan tarayıcıda açmaktan kaçınmak gerekir, çünkü bu yazılımlar çoğunlukla tarayıcı açıklarını kullanarak yayılır ve sayfayı açmak kendi cihazınıza zarar verebilir. Kod yerleştirme gibi durumlarda sayfayı görüntülemek yerine sunucu yanıtını incelemek daha güvenli bir yöntemdir.

Uyarıyı yeniden üretememek de yaygın bir kafa karışıklığıdır. Google Güvenli Tarama uyarıları göz atma bağlamına göre gösterdiği için siz aynı uyarıyı hiç görmeyebilirsiniz. Sorunun devam edip etmediğine karar verirken tek doğru kaynak sizin gözleminiz değil, Güvenlik Sorunları raporudur.

Temizlikte de manuel işlemdeki kural aynen geçerlidir. Sorun sitenin genelinde çözülmelidir; yalnızca bazı sayfaları düzeltmek kısmi bir geri dönüş sağlamaz. Raporda birden fazla güvenlik sorunu listeleniyorsa hepsi giderilmeden inceleme istenmez. Örnek URL bulunmaması hiçbir sayfanın etkilenmediği anlamına da gelmez; bu yalnızca Google'ın o an örnek üretemediğini gösterir. Güvenlik incelemesinin tamamlanması da birkaç gün ile birkaç hafta arasında sürebilir.

Devralınan sitelerde ek bir adım var. Yakın zamanda satın aldığınız bir sitede önceki sahibin bıraktığı sorunlar listeleniyorsa önce sorunları düzeltir, sonra yeniden değerlendirme isteğinizde siteyi yeni aldığınızı ve sitenin artık politikalara uygun olduğunu açıkça belirtirsiniz. Aynı yaklaşım manuel işlemler için de geçerlidir.

İki Rapor da Boşsa Ne Anlama Gelir

Her iki raporda da yeşil onay işareti görüyorsanız elinizde kesin bir bilgi vardır: siteniz ne manuel işlem almış ne de bir güvenlik sorunu taşıyor. Bu, düşüşün var olmadığı anlamına gelmez. Yalnızca nedeninin ceza olmadığı anlamına gelir ve bu tek başına çok değerli bir eleme sonucudur.

Bu noktadan sonra bakılacak yerler değişir. İndeksleme kaybı, sunucu ve yanıt kodu sorunları, sayfa taşıma veya yönlendirme hataları, rakip hareketleri, mevsimsellik ve algoritma güncellemeleri sırasıyla elenir. Bunların hiçbiri için başvurulacak bir merci yoktur; hepsi ölçüm ve düzeltme işidir. Bu yüzden düşüşü fark ettikten sonra değil, öncesinde kurulmuş bir Search Console veri takibi düzeni, hangi sorgunun ve hangi sayfanın ne zaman kaybedildiğini gösterip teşhis süresini kısaltır.

Raporları yalnızca kriz anında açmak da yaygın bir eksiklik. Manuel işlem ve güvenlik sorunu bildirimleri Search Console mesaj merkezine ve hesabın e-posta adresine düşer. Bu bildirimlerin gerçekten okunan bir adrese gittiğinden emin olmak, saldırıya uğramış bir sitede kaybedilen her günün doğrudan karşılığı olduğu için teknik bir ayrıntı değil operasyonel bir zorunluluktur.

Sık Sorulan Sorular

Manuel işlem kaldırılınca eski sıralamalar geri gelir mi?

Manuel işlemin iptali, o işlemin yol açtığı sıralama düşürmeyi veya sonuçlardan çıkarmayı ortadan kaldırır. Google eski pozisyonların birebir geri geleceğine dair bir taahhüt vermez, çünkü sıralama işlem dışındaki değerlendirmelerle de belirlenir. Beklenmesi gereken şey cezanın kalkmasıdır, otomatik bir yükseliş değil.

Yeniden değerlendirme isteği reddedilirse ne yapılır?

Reddedilen bir istek genellikle temizliğin eksik kaldığını gösterir. Kalan ihlaller bulunup giderildikten sonra yeni bir istek gönderilebilir. Karar gelmeden aynı isteği tekrarlamak süreci hızlandırmaz, çünkü bekleyen istek zaten sırada bekliyordur.

Tarayıcıda uyarı görmüyorum, sorun çözülmüş müdür?

Hayır, bu tek başına bir kanıt değildir. Güvenli Tarama uyarıları göz atma bağlamına göre gösterildiği için uyarıyı yeniden üretemeyebilirsiniz. Sorunun devam edip etmediğine yalnızca Güvenlik Sorunları raporuna bakarak karar verin.

Manuel işlem raporu boşken trafik düştüyse ceza almış olabilir miyim?

Hayır. Manuel işlem uygulandığında Google bunu hem raporda hem mesaj merkezinde bildirir. Rapor boşsa manuel işlem yoktur ve düşüşün nedeni algoritmik değerlendirme, teknik bir sorun veya rekabet koşullarındaki bir değişimdir.